In provincie Groningen relatief weinig pacht

In de provincie Groningen is het pachtareaal in de afgelopen jaren met zo’n 10% gedaald; krap 33.000 hectare. Er zijn veel kleinere verpachters. De prijzen liggen dit jaar fors lager.Groningen kent qua grond redelijk wat variaties. De goede kleigronden zitten onder de kust in Bouwhoek en Hogeland. Pootaardappelen zijn hier dominant, maar veel teelten zijn mogelijk. Rond de stad Groningen zitten melkveehouders op zware klei. Dit is vooral grasland. In Oldambt – ook zware klei – bevinden zich grote akkerbouwbedrijven waar veelal granen en suikerbieten geteeld worden. In de Veenkoloniën gaat het om zand- en dalgronden waar zetmeelaardappeltelers zitten. Een ander gebied is het Westerkwartier. Dit is eveneens merendeels zandgrond, maar hier zitten vooral melkveehouders. Akkerbouw is niettemin de grootste sector in deze provincie._{Lees verder onder de tabel.}

Nauwelijks landgoederen in GroningenIn tegenstelling tot veel andere provincies kent Groningen weinig echt grote verpachters en nauwelijks landgoederen, zegt Dries van Rozen van de Bond van Landpachters en Eigen Grondgebruikers. “De ontginningen hier zijn vroeger meestal door particulieren gedaan en dat zie je terug in het pachtlandschap. Veel pachtgrond is in handen van grotere families en die verpachten op zichzelf niet zo veel. Andere verpachters zijn stichtingen en kerken. De Hervormde Kerk heeft in Groningen redelijk wat gronden.”Grondbelegger a.s.r.Vastgoedbelegger a.s.r. real estate heeft in Groningen wel veel grond; 4.400 hectare in erfpacht en 1.100 hectare in pacht (vooral reguliere pacht). Het pachtareaal is stabiel, maar erfpacht neemt toe, merkt rentmeester Luuk Geerts. “Boeren verkopen grond (door) aan ons en huren het terug. Daarbij kiezen ze steeds vaker voor erfpacht dan pacht. Boeren kunnen dan voor een langere termijn over de grond beschikken, er is sprake van terugkooprecht en bijvoorbeeld fosfaatrechten horen meestal bij de erfpachter.” Een ander punt: duurzaamheidseisen die deel gaan uitmaken van pachtvoorwaarden. Zo streeft a.s.r real estate naar klimaatslim boeren; vooral via duurzaam bodembeheer.De provincie Groningen verpacht ruim 700 hectare; gelijk tot iets minder dan in de jaren ervoor. Doorgaans gaat dit om geliberaliseerde pacht voor één jaar. Duurzaamheidseisen hanteert de provincie niet. Vanaf 2021 gelden wél voorwaarden voor grasland (mestvrije strook langs watergangen) en akkerland (aanleg bloemrijke strook)._{Lees verder onder de grafiek.}Het Groningse pachtareaal is in de laatste jaren wat sterker afgenomen. Al kwam er grond in erfpacht bij. De hoeveelheid grond in eigendom is redelijk stabiel.Krimpend pachtareaalGroningen was jarenlang een relatief stabiele pachtprovincie. Het areaal lag tot 2014 jarenlang rond de 35.000 hectare. Daarna is toch flink aan dit pachtareaal gemorreld. In 2018 werd er nog 32.725 hectare gepacht; een daling van bijna 10%. De hoeveelheid grond in eigendom neemt daarentegen nauwelijks af. In de periode 2008-2018 was de daling amper 2%: 114.444 hectare.In Groningen is verhoudingsgewijs veel grond in eigendom, maar ook in erfpacht; 5.177 hectare. “Dat is onder meer een gevolg van het oude beklemrecht – een combinatie van recht op opstal en erfpacht – dat vrijwel alleen in de provincie Groningen voorkomt”, aldus van Rozen.Andere pachtvormen komen in Groningen minder vaak voor dan in de rest van het land. De meest voorkomende pachtvorm is reguliere pacht (12.314 hectare). Gevolgd door eenmalige pacht (6.646 hectare). Geliberaliseerde pacht korter dan zes jaar komt zeker minder vaak voor dan in de rest van het land: 5.140 hectare. Uitzondering is teeltpacht die in Groningen juist relatief vaak voorkomt. In totaal gaat dit om 2.163 hectare. Dat blijkt uit CBS-cijfers._{Lees verder onder de grafiek.}In Groningen zijn de pachtprijzen forser gedaald dan landelijk het geval is. Met uitzondering van Bouwhoek en Hogeland.Sterk gedaalde pachtprijzenDe pachtprijzen in Groningen zijn dit jaar naar beneden bijgesteld. Al zijn er regionale verschillen. In Bouwhoek en Hogeland ligt de pachtprijs slechts een fractie lager dan vorig jaar: € 677 per hectare (bron: RVO.nl). In Oldambt en Veenkoloniën is de daling zeer fors: 22%. Een hectare pacht noteert hier € 451. Prijzen staan hier al langer onder druk, stelt van Rozen. “Dat ligt niet aan de zetmeelaardappelen, maar in de suikerbieten- en graanteelt is het een ander verhaal. Daarbij komt dat deze regio droogtegevoelig is. Ook dat drukt de prijs.”In het Noordelijk Weidegebied is de daling eveneens scherp. De pachtprijs is met 17% verlaagd. Een hectare noteert dit jaar € 535. Ook hier geldt dat droogte een rol speelt. De lagere pachtprijzen passen in de landelijke tendens. Al springen Oldambt en Veenkoloniën en het Noordelijk Weidegebied er wel in negatieve zin uit. De gemiddelde pachtprijsdaling in Nederland is dit jaar 7%: € 578 per hectare.Pacht landbouwgrond in de provinciesIn een serie artikelen behandelt Boerderij de situatie rondom pacht van landbouwgrond in de provincie. Dit is deel 7: de provincie Groningen. Eerder kwamen de provincies Gelderland, Overijssel, Noord-Brabant, Zeeland, Limburg en Drenthe aan bod.