‘Ik houd boer spiegel voor’

De verwachting is dat komende jaren veel boeren stoppen met hun bedrijf. 4 coaches van ZLTO begeleiden agrarische ondernemers naar een andere plek op de arbeidsmarkt. “Boeren hebben veel capaciteiten”, zegt coach Marieke Grassens. “Mijn doel is dat zij dat zelf ook gaan inzien.”Stoppen met een agrarisch bedrijf is vaak nog moeilijker dan ermee beginnen. Het gaat eigenlijk niet meer, de inkomsten zijn te laag en dan moet er ook nog worden geïnvesteerd in milieumaatregelen. De beslissing wordt uitgesteld, maand na maand. Het dagelijkse werk geeft afleiding, het lijkt beter om niet aan morgen te denken.Marieke Grassens zou dolgraag willen dat de betreffende ondernemers op een eerder moment in het beëindigingsproces met iemand zouden praten. Over hun gevoelens, passies, hun ideeën voor de toekomst. “Boeren doorlopen zo’n proces vaak in hun eentje. Praten er nauwelijks over, maar ’s nachts kunnen ze de slaap niet vatten. Wat zou het mooi zijn als ze op een eerder moment met iemand kunnen sparren!”Een nieuw toekomstperspectief voor stoppende agrarische ondernemersIn Brabant en Zeeland bestaat die mogelijkheid sinds kort. ZLTO heeft samen met provincie Noord-Brabant en de organisatie Leren en Werken het programma ‘Een nieuw toekomstperspectief voor stoppende agrarische ondernemers’ ontwikkeld. Boeren die overwegen te stoppen met hun bedrijf krijgen begeleiding naar een nieuwe toekomst op de arbeidsmarkt. Grassens, communicatieadviseur bij ZLTO, is 1 van de 4 coaches die hiervoor worden ingezet.Marieke Grassens: “Als coach probeer ik boeren te laten inzien dat zij zelf het stuur in handen kunnen nemen.” - Foto": Bert JansenMalen over de toekomstEr gaan veel ondernemers stoppen de komende jaren. In Brabant misschien nog wel meer dan elders in het land. Milieumaatregelen voor de intensieve veehouderij moeten in deze provincie versneld worden uitgevoerd, niet in 2028, maar al in 2020. “Dan is de conclusie duidelijk”, zegt Grassens. “Er zijn veel varkenshouders ouder dan 50 jaar, die voor meer dan een ton moeten investeren. Veel ondernemers stellen zich de vraag of ze dat nog wel willen. Vaak malen ze in hun hoofd over de toekomst. Ons programma is juist voor hen bedoeld.”Punt is dat boeren vaak denken dat zij nergens meer invloed op hebben, dat de overheid aan de knoppen draait en over hun toekomst beslistOndernemer beslist over eigen toekomstGrassens laat er geen misverstand over bestaan: de ondernemer is aan zet, hij of zij beslist over zijn eigen toekomst. “Punt is dat boeren vaak denken dat zij nergens meer invloed op hebben, dat de overheid aan de knoppen draait en over hun toekomst beslist. Dat maakt mensen machteloos. Als coach probeer ik mensen te laten inzien dat zij zelf het heft in handen kunnen nemen. Dat zij ontzettend veel capaciteiten hebben. Er is meer dan de boerderij. Dat geeft hopelijk rust.”Proces bewakenAls coach stelt Grassens vooral vragen, zij is de spiegel van de ondernemer, zijn sparringpartner. “En ik bewaak het proces. Dat is misschien wel mijn allerbelangrijkste rol. Samen stellen we de doelen vast en de stappen die we vervolgens gaan zetten. De vordering van dat stappenplan houd ik in de gaten. Dat maakt het voor de ondernemer moeilijker om acties uit te stellen.”Boeren weten alles van dieren, van logistiek en van duurzaamheid; ze zijn technisch en kunnen hard werkenVeel vraag naar boerenslimheid en boerenkrachtZij wil boeren in hun kracht zetten. “Dat klinkt misschien een beetje vaag, maar uiteindelijk gaat het daar wel om. Boeren die worstelen met de vraag of ze wel door kunnen of willen met hun bedrijf, raken soms de grip op hun leven kwijt. Ze gaan denken dat ze niks anders kunnen dan boer zijn. Is niet waar! Boeren weten alles van dieren, van logistiek en van duurzaamheid; ze zijn technisch en kunnen hard werken. Er is veel vraag in de arbeidsmarkt naar boerenslimheid en boerenkracht.”Ondernemer centraalAls coach stelt Grassens de ondernemer centraal. “Het gaat om zijn capaciteiten en zijn passies. Samen proberen we die helder te krijgen. En vervolgens gaan we op zoek naar een plek op de arbeidsmarkt waar hij of zij die capaciteiten en passies kan benutten. Het mooiste is als de ondernemer het gevoel terugkrijgt dat hij zelf aan de knoppen kan draaien. Als dat lukt dan is mijn missie geslaagd.”