‘Hoogontwikkelde veehouderij worstelt nog steeds met mest’

Nederland worstelt al een halve eeuw met een mestprobleem. Dat heeft nu wel lang genoeg geduurd.De Nederlandse land- en tuinbouw loopt voor op heel wat terreinen: glastuinbouw, bloemen, bloembollen, boomkwekerij, veefokkerij, melkrobots, noem maar op. We hebben veel om trots op te zijn. Maar één probleem hangt de sector al 50 jaar als een molensteen om de nek: de mestoverschotten. Eind jaren zestig werd het probleem van overbemesting gesignaleerd, in de jaren zeventig sloeg de milieubeweging alarm, in de jaren tachtig volgde de eerste wetgeving en sindsdien is het een opeenstapeling van wetten. Voor melkveehouders volgden de afgelopen drie jaar wetten voor mestverwerking, grondgebondenheid en nu fosfaatrechten annex een pijnlijke krimp. Vanaf de jaren tachtig zijn er mestfabrieken gebouwd, maar die werden geen succes. 'Voor een hoogontwikkelde veehouderij is het mestprobleem een blamage'De enige maatregelen voor het mestoverschot die momenteel werken, zijn mestexport en verbranding van pluimveemest. Maar export is kwetsbaar voor sluiting van grenzen en verbranding is eigenlijk verkwisting van organische stof die beter kan worden benut voor de bodemvruchtbaarheid in de akkerbouw. Kortom, na een halve eeuw is het probleem nog altijd niet opgelost. Voor een hoogontwikkelde veehouderij is dat een blamage. Het zou de eer van de sector te na moeten zijn.'Steeds opnieuw wordt ons voorgehouden dat de oplossing nabij is' Steeds opnieuw wordt ons voorgehouden dat de oplossing nabij is. Recent lanceerde de commissie-Nijpels mest zelfs als vierde product van de Nederlandse veehouderij. Dat zou goed passen in de circulaire economie. Maar wat is er circulair aan het ophalen van fosfaat in soja uit Zuid-Amerika en het wegbrengen van diezelfde fosfaat in mest naar Frankrijk? Ook de geopolitiek wordt er bij gehaald: fosfaat wordt straks schaars en dan kunnen we onze mest maar beter goed benutten, zodat we minder kunstmest uit Rusland en Marokko hoeven te importeren. Maar als fosfaat schaars wordt, zal Brazilië minder fosfaat in soja gaan exporteren en zelf meer vee gaan houden, waarvan ze de mest kunnen aanwenden op eigen bodem. Een beter argument is dat goede mest een zegen is voor Nederlandse akkerbouwbodems. Maar dan moet ze veel beter zijn toegesneden op de behoefte van bodem en gewas. Dan wil de akkerbouwer daar zelfs weer voor betalen. 'Goede mest, toegesneden op de behoefte van bodem en gewas, is een zegen voor Nederlandse akkerbouwbodems'Na een halve eeuw modderen is het tijd om het mestprobleem structureel op te lossen. Niet met mestverbranding, maar met een mix van minder vee, minder overschotmest door grondgebonden melkveehouderij, het resterende overschot minder exporteren en meer opwaarderen tot kwaliteiten-op-maat. Wel mestbewerking, geen eindeloos kostbare mestverwerking. Dan zijn we de blamage voorbij en kunnen we zelfs op mest weer trots zijn.