‘Hoe gaan we verder na de coronacrisis?’

Oproep aan consument en producent (en beleggers, handel, banken, overheid) voor na de coronacrisis: laten we rationeel zijn en niet alleen gaan voor ‘wat levert het meeste op’.Dingen die altijd vanzelf spraken, zoals een praatje maken, boodschappen doen of bij iemand langsgaan, ze spreken niet meer vanzelf. Zelfs iemand iets in handen geven, je moet er nu bij nadenken. Wat is in tijden van corona goed om te doen? De simpelste handeling moet je rationeel overwegen.Veel mensen grijpen deze crisis aan om de hele wereld eens rationeel te overwegen. De coronacrisis is het gevolg van de globalisering, het gesleep met dieren, intensieve veehouderij, het neoliberalisme, het tomeloos rondvliegen van de mens, van de open grenzen. Ze stellen een mondiale groene make-over voor. Tja, ik weet het natuurlijk ook niet. Maar dit lijkt me wel het moment voor een breedvoerige bezinning.Maar goed dat in de medische wereld geen Jan Cees Vogelaar rondlooptWaar ik in de eerste plaats blij mee ben, is dat er buitengewoon deskundige mensen op de juiste plekken zitten die goed weten wat ze doen. Die verstand hebben van het interpreteren van de feiten en het omgaan met statistiek. Maar goed dat in de medische wereld geen Jan Cees Vogelaar rondloopt die zegt dat het RIVM liegt of een boer Koekoek die ooit zei ‘ik wil geen statistiek, ik wil cijfers’. De deskundigen zijn professioneel genoeg om zelf hun twijfels te formuleren en kiezen het meest realistische scenario. Op grond daarvan moeten de bewonderenswaardige politici weer hun beleid uitstippelen. Zoals Rutte zei: “Met 50% van de kennis moeten we 100% van de besluiten nemen.”Eens is de coronacrisis voorbij. (...) Zullen we dan anders in het leven staan? Willen we weer 130 rijden, gaat Lelystad open?Eens is de coronacrisis voorbij. Zullen we dan anders in het leven staan? Of zullen we dan direct ophouden met rationeel overwegen? Zal iedereen weer meteen zijn oude posities betrekken, met de vroegere weg-met-het-RIVM-mentaliteit? Willen we weer 130 rijden, gaat Lelystad open?Stevige voornemens waren er ook na varkenspest van 1998Ik herinner me de evaluatie van de varkenspest van 1998. Een belangrijke aanbeveling van de commissie Wijffels was dat de varkens weer moesten kunnen wroeten. Toenmalig minister Brinkhorst reageerde: “Dit gaan we uitvoeren.” Het is niet uitgevoerd. Het traditionele denken bleek te sterk. Ook nu hoeven we ons geen illusies te maken. Ik signaleer overal de wens om de economie er zo gauw mogelijk bovenop te helpen. En dat gaat nu eenmaal met ‘grote stappen, snel thuis’. Niet te veel Green Deals of stikstofmaatregelen. Terwijl die zo hard nodig zijn.Ik stel voor dat we ons voortaan altijd rationeel opstellen. Daar bedoel ik mee, dat we ons niet alleen moeten afvragen: wat levert het meeste op, maar altijd ook: kan ik dit volhouden in een wereld waarin alles met alles is verweven? In wat voor wereld wil ik leven? Kan ik mijn leven en bedrijf niet zo inrichten dat ik helemaal geen Green Deal nodig heb? Kan ik morgen in de spiegel kijken en tegen die tronie zeggen: het is wel niet perfect, maar je hebt het toch mooi geprobeerd.