Hoe een komkommer een bananenschil kan worden

Een uitglijder is gauw gemaakt in een verkiezingsdebat. Kan een uitspraak van BBB-lijsttrekker Caroline van der Plas een ‘gamechanger’ worden?Lijsttrekker Caroline van der Plas van de BoerBurgerBeweging (BBB) maakte maandag tijdens het Boerderij Verkiezingsdebat in de Kas in Woerden een uitglijder. Ze zei dat de komkommer wel 4 euro duurder kon worden als er geen Europese landbouwsubsidies meer worden uitgekeerd. In een een-op-eendebat wees Jan Cees Vogelaar (JA21) de lijsttrekker van BBB op haar miskleun. De tuinbouw is een van de sectoren waar geen cent inkomenssteun uit de Europese landbouwsubsidies wordt uitgekeerd. ‘Hoepeltjesgeld’Volgens Vogelaar is het trouwens geen inkomenssteun, maar hoepeltjesgeld: betalingen waarvoor de boer steeds meer kunstjes moet doen. Na afloop van het debat zetten de twee kandidaat-Kamerleden hun discussie nog even door op de sociale media.Na de grote televisiedebatten laten de wedstrijdanalisten (het is net als bij voetbal een leuk tijdverdrijf om na het debat te debatteren over het verloop van het debat) zich altijd uit over de vraag of er een echte ‘gamechanger’ is geweest. Heeft een politicus dankzij een verrassende opvatting of een uitglijder een mogelijke wending kunnen geven aan het verloop van de verkiezing? De opmerking van Caroline van der Plas kan zo’n gamechanger zijn – maar dan niet voor de vraag wie de verkiezingen gaat winnen, maar of BBB nog een zetel gaat halen.PeilingenBBB zat net in een goede flow. De grote peilbureaus zien sinds deze week dat BBB stelselmatig in de groep van partijen zit, die – bij alle statistische onzekerheden – bij de verkiezing mogelijk een kans maken op een zetel. Dat is op zich al een bijzondere prestatie.Als BBB een zetel wint, is één ding zeker: Van der Plas gaat dan naar de Tweede Kamer. Voor andere kandidaten met een uitgesproken landbouwprofiel, zoals Jan Klink (VVD), Eline Vedder (CDA) en Jan Cees Vogelaar (JA21), is dat nog maar de vraag. Zelfs als hun respectievelijke partijen in de Kamer worden verkozen – wat voor VVD of CDA overigens een zekerheid is – is de verkiezing van Klink, Vedder en Vogelaar niet gegarandeerd. Zekerheid hebben ze als ze genoeg voorkeurstemmen krijgen. De drempel daarvoor ligt op een kwart van de kiesdeler (in 2017 ongeveer 17.500 stemmen).Dilemma voor BBB-kiezerDe potentiële kiezer van BBB staat voor een dilemma. Bij de huidige stand van de peilingen is een stem op BBB niet met zekerheid een stem op een partij die in de Kamer komt. Niet stemmen op BBB verkleint echter de kans dat de partij in de Kamer komt. De verwachting is dat de kiesdrempel dit jaar lager ligt dan vier jaar geleden, vanwege een lagere opkomst.Desalniettemin heeft Van der Plas een sterke eindsprint nodig om de kiesdrempel te halen. Niets is onmogelijk, maar dan moet ze onderweg geen komkommer meer tegenkomen die een bananenschil kan worden.