Hitte en droogte tekenen oogstjaar 2018

Groeiseizoen 2018 begon fris en vrij nat, dat sloeg al snel om tot een extreem hete en droge zomer. Dit resulteerde in vrijwel alle gewassen tot lagere opbrengsten.De graanoogst ging vroeg van start, eind juni is de eerste wintergerst geoogst en begin juni begon de tarweoogst. De opbrengsten zijn niet heel hoog, wintertarwe komt gemiddeld op zo’n 9 ton per hectare, op klei wat meer en op zand minder. De kwaliteit is goed. De zomergerst had meer last van de droogte, de kwaliteit is hoog, zodat de meeste gerst brouwwaardig is.
Oogst van verdroogde snijmais op een perceel lichte zandgrond in Heelweg (Gelderland). - Foto: Henk RiswickTarweoogst bij Bas Wander en Bas de Heer in Oud-Beijerland (Zuid-Holland). De oogst van wintertarwe begon overal een stuk vroeger door het warme en droge weer. - Foto: Peter RoekLees het commentaar van Boerderij-hoofdredacteur Geert Hekkert en meer over oogst 2018 in het digitale oogstnummer van BoerderijDoorwas in aardappelenAardappeltelers oogsten 20 tot 30% minder dan in andere jaren. De aardappelen gingen pas laat de grond in, maar de daarop volgende hitte en droogte waren bepalend voor het verloop van de teelt. Regeninstallaties draaiden dag en nacht, maar konden problemen met doorwas niet voorkomen. In vrijwel alle consumptieaardappelen komt wel in meerdere of mindere mate doorwas voor.Hoewel in mei plaatselijk te veel water viel, wilde het maar niet nat worden in 2018. Boeren en loonwerkers hoopten op droog weer tijdens de aardappeloogst, maar midden september was het eigenlijk al te droog om mooi te rooien.Pootaardappeltelers lieten hun aardappelen lang doorgroeien en zijn ook vanwege de droogte laat met rooien. De meeste fritesaardappelen laten het in augustus al afweten, alleen de latere rassen profiteren nog van de regen in augustus en september. In het noordelijk zandgebied zijn er percelen waarvan nog geen 10 ton zetmeelaardappelen geoogst wordt. Biologische aardappelen deden het relatief goed, phytophthora was geen probleem.
Loonwerker Lokus oogst knolselderij bij akkerbouw Hermus in Hoeven (Noord-Brabant). - Foto: Peter RoekJosé Waverijn in Philippine (Zeeland) rooit peen voor de versmarkt. De peen gaat naar verwerkingsbedrijf Verduyn in Kortemark (B) waar ze gewassen en ingepakt worden. - Foto: Peter RoekMaatschap Jan Bastiaanssen in Espel (Flevoland) rooide eind juni de eerste vrachten biologische peen. Om de teelt te vervroegen is het onder vliesdoek opgegroeid. - Foto: Sytze BakkerPeen heeft nog veel in te halen, suikeropbrengst 14 tonBewaarpeen mist door de droogte wat lengte, in september maakt het gewas nog een inhaalslag. Suikerbietenopbrengsten laten een grote spreiding zien, van 30 tot 100 ton per hectare. Suiker Unie stelde de opbrengstprognose na de tweede campagneweek naar beneden bij tot 14 ton suiker per hectare. Sommige uienpercelen niet eens geoogstIn uien zijn de teeltresultaten erg divers. Gemiddeld komen er van zaaiuien 30% minder tonnen van een hectare. Naast vochttekort speelde trips de uien parten, percelen stopten met groeien. De regen in augustus zette uien aan tot hergroei waardoor ze waardeloos werden. Vooral in Zeeland zijn veel percelen niet eens geoogst. Vroeg geplante tweedejaars plantuien deden het relatief goed. Bekijk de video: Zorgen over uien bij akkerbouwer in Noordoostpolder
Perceel uien in Zeeland dat als gevolg van droogteschade en hergroei niet meer wordt geoogst. - Foto: Peter RoekHenk en Hilda Renken uit Finsterwolde (Groningen) hebben een goede uienoogst gehad. Onder winderige en daardoor stoffige omstandigheden worden de uien geladen voor transport naar de verwerker. - Foto: Koos van der SpekTelers van industriegroenten maakten veel kosten voor beregening, maar konden die kosten niet terugverdienen met de opbrengsten. De hitte zorgde ervoor dat opbrengsten ver achter bleven bij normaal.Oogst van graszaad in Aerdt (Gelderland). De opbrengst van graszaad is dit jaar iets hoger dan het meerjarig gemiddelde. - Foto: Henk RiswickHogere opbrengsten graszaadDe graszaadoogst is goed verlopen, met opbrengsten die iets hoger liggen dan in voorgaande jaren. Verliezen vielen mee en er zijn weinig droogkosten gemaakt. 5 tot 6 ton minder droge stof van graslandVeehouders missen een of twee sneden gras en de maisopbrengsten zijn erg wisselend. De eerste snede heeft een normale kwaliteit, maar de tweede snede schoot al in de aar. Daarna stopte de grasgroei totdat het in augustus begon te regenen. Opbrengst en kwaliteit van de latere sneden maakten nog wat goed. Grasklaverpercelen deden het dit jaar goed, deze houden het met droogte langer vol dan alleen gras. De opbrengsten van de belangrijkste eiwitvervangers, de veldbonen in koeienrantsoen, vallen met 5 tot 8 ton per hectare lager uit dan voorgaande jaren. De maisoogst varieert van totale mislukking op droogtegevoelige zandgrond tot normale opbrengsten op vochthoudende grond. De maisopbrengst valt 5 tot 50% lager uit dan normaal. De voederwaarde blijft ook achter omdat kolven op verdroogde percelen slecht ontwikkeld zijn of zelfs ontbreken. Oogst 2018 door de lens van de boerOogstfoto’s gemaakt door boeren en boerinnen geven vaak net een wat andere kijk op de landbouw dan foto’s van beroepsfotografen. Ook dit jaar ontving Boerderij weer prachtige oogstfoto's.Gewassaldi lopen uiteen van € 36 tot € 9.829 per hectareDe droogte van dit groeiseizoen trekt de gewassaldi in teeltjaar 2018 ver uit elkaar. Telers hebben voor het oogstnummer van Boerderij hun saldi berekend. Deze lopen uiteen van € 36 tot € 9.829 per hectare.Lees meer over saldi van granen, aardappelen, wortelen, uien en groenten in het digitale oogstnummer van Boerderij. Daar vind je ook de kostprijsberekeningen van voedergewassen.Gemiddeld komen de voor Boerderij berekende gewassaldi hoger uit dan vorig jaar. In 2016 was het gemiddelde berekende gewassaldo van de 22 deelnemende telers € 2.373 per hectare. Dat lag wel een beetje in lijn met de voorgaande jaren. Over 2018 komt het gemiddelde saldo uit op € 3.110 per hectare. Hierbij moet wel aangetekend worden dat er enkele flinke uitschieters naar boven tussen zitten die het gemiddelde gewassaldo omhoog halen. Daarbij is het zo dat het hier saldi betreft van individuele telers. De cijfers zijn dus geen harde getallen die gelden als gemiddelde voor de hele sector, de voor het oogstnummer berekende saldi zijn meer een indicatie voor wat er speelt. Hoog saldo zaaiuien: ruim € 5.000 meer dan vorig jaarVoor zaaiuien komt het berekende saldo dit jaar uit op € 6.968 per hectare. Dat is ruim € 5.000 meer dan vorig jaar. Dit hoge saldo staat in schril contrast bij dat van zaaiuientelers waarvan de teelt mislukt is, deze halen dit jaar een negatief saldo van zo’n € 2.500 per hectare. Door de extra beregeningskosten verdampt deels de hogere prijs voor aardappelen Ook bij fritesaardappelen is het saldo van de betreffende teler met € 3.784 ruim € 3.000 per hectare hoger dan het saldo van vorig jaar. Bij aardappelen geldt net als bij de andere gewassen dat er grote spreiding is in opbrengsten en behaalde saldi. Telers die dit jaar een groot deel op contract hebben en niet konden beregenen moeten al blij zijn wanneer ze hun contractvolume vol kunnen leveren. Telers die wel konden beregenen hebben veel extra kosten gemaakt om de aardappelen aan het groeien te houden en nog geen topopbrengsten gehaald. Door de extra kosten verdampt deels de hogere prijs voor aardappelen. Het saldo van bewaarpeen komt dit seizoen met € 8.427 per hectare hoog uit. Droogte funest voor industriegroentenDe groentesaldi komen laag uit, het saldo van spruiten is bijna gehalveerd tot € 792 per hectare en dat van bruine bonen is met € 36 per hectare vrijwel nihil. Opvallend hierin is het relatief hoge saldo van de biologische conservenerwten van € 3.340 per hectare. De biologische saldi zijn over het algemeen hoger dan die van gangbaar. Tegenover de hogere saldi staat wel een hoger teeltrisico en een grotere inzet van eigen arbeid.