Het verdriet van de boer (2)

Coöperaties en landbouworganisaties zijn veel sneller gegroeid dan de boer. Dat maakt dat de afstand onmetelijk groot voelt.Vooropgesteld, het kan niet anders. Coöperaties zijn wereldspelers geworden. Dan moeten ze de omvang hebben om daar hun partij mee te blazen. Zo is het ook met landbouworganisaties. Beleid wordt grotendeels gemaakt in Brussel en via de WTO over de gehele wereld. Daar moet je organisaties van een passende omvang voor hebben om de boerenbelangen te behartigen.

Bij deze ontwikkeling steekt het boerenbedrijf sterk af. Natuurlijk zijn ze groter geworden, volgens sommigen zelfs te groot. Maar het blijven familiebedrijven. En klein. Verreweg de meeste boeren werken alleen en schakelen de loonwerker soms in. Maar dat gebeurde in het verleden ook al. Slechts enkele bedrijven zijn zo groot dat de boer de manager is en dat personeel het werk doet.

Daarom kan een boer ook nooit meer een volwaardige partij zijn in zijn coöperatie of organisatie. Hij kan aanhoren wat men van plan is te doen. Hij kan het met zijn eigen boerenverstand vertalen naar zijn bedrijf. Maar meebeslissen? Nee. Je geeft de leiding van welke multinationale onderneming toch ook niet in handen van een relatief ongeschoold persoon, die de ervaring in het internationale bedrijfsleven ontbeert? Daarom daalt onze waardering voor boerenbestuurders eveneens. Ze kunnen het ook niet bijbenen.

Dat is de situatie waarin wij verkeren. We zijn er als boeren samen met onze organisaties niet in geslaagd daarvoor een oplossing te bedenken. Alle moderne communicatiemiddelen ten spijt: de kloof tussen de boer en zijn organisatie is nog nooit zo groot geweest. Ik zie ook niet hoe dat kan veranderen.

Gewoon aanvaarden en de juiste keuze voor eigen bedrijf maken is misschien nog het beste.

Deze column is onderdeel van een reeks Het verdriet van de boer.