‘Het V-woord’

Verkleining veestapel dreigt weer na IPPC-rapport.Recent verscheen een rapport van het IPCC, het Intergovernmental Panel on Climate Change, dat ingaat op de relatie tussen land, voedsel en klimaatverandering. En wederom geen boodschap om vrolijk van te worden. En geheid dat dit in de politiek weer discussies gaat opleveren over de landbouw en veehouderij.Dreigende voedseltekortenHet rapport maakt duidelijk dat de voedselproductie ingrijpend moet wijzigen, anders dreigen er tussen 2050 en 2100 grote voedseltekorten. Er zal zuiniger en bewuster met land als productiemiddel omgegaan moeten worden. Uitputting van grond zoals dat in delen van de wereld gebeurt en het creëren van nieuwe landbouwgrond door grootschalige kap van bomen moet tot het verleden gaan behoren. Als er niet meer verantwoord wordt omgegaan met grond, en de opwarming zet door met alle gevolgen van dien – met name droogte en overstromingen – dreigen doemscenario’s. Daarbij speelt de vleesconsumptie een belangrijke rol: het IPCC schetst enkele scenario’s (pathways) en het scenario met onder meer een lagere vleesconsumptie komt er beduidend beter uit.Vermindering van vleesconsumptieHet is zeer wel mogelijk dat deze ontwikkeling, een aanmerkelijke vermindering van de vleesconsumptie, uiteindelijk plaats gaat vinden. Het lijkt me ook gewoon bespreekbaar. Er is vaak gezegd dat een veestapelverkleining in Nederland onbespreekbaar zou zijn. Het lijkt soms wel een soort taboe, het ‘V-woord’ dat je niet hardop mocht uitspreken. Dat zou te gevoelig liggen. Ik geloof er geen bal van. De sector heeft nooit voor zijn verantwoordelijkheid weggelopen. We zouden gekke Henkie zijn als wij met een sanering in feite de uitbreiding van de veestapel in andere landen financierenDe vraag is echter met name hoe veestapelverkleining zijn beslag zal krijgen. Opgelegd via regels of door marktwerking? Cold turkey of uitgesmeerd over een langere periode? En uiteraard: wereldwijd of alleen in Nederland? We zouden gekke Henkie zijn als wij met een sanering in feite de uitbreiding van de veestapel in andere landen financieren: dan is de wereld gelet op het hoge niveau en kennis hier te lande beter af met vleesproductie in Nederland.Verandering bij consumentenIn de eerste plaats zal de verandering bij consumenten moeten plaatsvinden. Vanuit die hoek gebeurt er echter nog niet veel. Zo is volgens Stichting Wakker Dier het aantal vleesaanbiedingen in de eerste helft van 2019 met 17% gestegen ten opzichte van dezelfde periode in 2018, reden waarom de Stichting zijn pijlen weer eens op supermarkten heeft gericht. Dit keer op Albert Heijn, met name op de kippen die we er moeten skippen.Die aanbiedingen werken dus blijkbaar wel: bij consumenten is er in het koopgedrag nog niet veel veranderd. Die blijven ook massaal vliegreizen boeken, een tak van sport waar overigens ook de aanbiedingen en stuntprijzen over elkaar heen buitelen.Het politieke klimaat is helaas ook nog niets veranderdEen mentaliteitsomslag lijkt nog ver weg. Zolang die er nog niet is, heeft het weinig zin over het V-woord te spreken, zoals Klaver en Schouten begin dit jaar deden. Ongetwijfeld warmt men zich nu ook al op om met het recente IPCC-rapport in de hand na het reces opnieuw de barricaden op te gaan. Het politieke klimaat is helaas ook nog niets veranderd.