Hergroei in aardappel en ui voert spanningen op

Hergroei in de aardappelen en uien die op hun retour zijn, voert de spanningen op de markten verder op.De opbrengstverwachtingen worden na derving door de droogte nu nog lager. Spannend voor zowel telers als verwerkers.Run op kiemremmer MH vanwege doorwasDe hoge bodemtemperaturen leiden tot doorwas in aardappelen en dat ziet de sector overal in het land in allerlei gradaties gebeuren. Kiemremmer MH is bijna niet aan te slepen en zal voor een deel zeker effect tegen doorwas hebben, maar in de vroeg gespoten teelten gaat het door gebrekkige opname op veel plekken mis.
_{Lees verder onder de foto}Doorwas in aardappelen. - Foto: Roel DijkstraAdviesbureau Delphy zegt: als een perceel op zijn retour is, heeft het geen zin meer. Dat gewas neemt MH niet meer op. Pleksgewijs groen loof spuiten kan wel helpen tegen doorwas.“Wie de laatste 14 dagen MH spoot tegen doorwas boekt goede resultaten”, ziet Luc Remijn van Delphy, die hele veel percelen met doorwas ziet, maar goede hoop heeft dat MH het kan stoppen. Hij maakt zich vooral zorgen over de uienoogst.‘Als de secundaire knollen je primaire leegzuigen, heb je niks’Ook Just Hamming van Crop Solutions ziet ‘op grote schaal’ doorwas in zowel consumptieaardappelen als pootgoed. “Als je rooit, kies je voor het product dat je op dat moment hebt”, stelt hij. “Als de secundaire knollen je primaire leegzuigen, heb je niks. Dit kost hoe dan ook opbrengst. Afnemers hadden hun planning klaar en zitten met de handen in het haar.”Opbrengst- en kwaliteitsderving liggen op de loerDat bevestigt Hylke Brunt, secretaris van de Vereniging voor de Aardappelverwerkende Industrie (Vavi). “Het is heel spannend. Over de mate van opbrengstderving valt nu nog niets concreets te zeggen, maar opbrengst- en kwaliteitsderving liggen zeker op de loer”, vertelt Brunt.“Alternatieven hebben we niet, in het buitenland is het immers net zo erg. We zetten alle zeilen bij om voldoende grondstoffen te krijgen en overleggen met onze afnemers over kwaliteitseisen, want korte frites is beter dan geen frites.”Lees ook: Overleg Vavi en LTO over schaarste fritesaardappelZorgen om uien nemen toeDe zorgen om uien nemen nog verder toe nu hergroei wordt geconstateerd. Ze gaan schieten en dat leidt tot dikhalzen, zogenaamde bouten. “Dat is tarra”, stelt Remijn, die aangeeft de situatie in zijn 27 jaar als adviseur nog niet zo erg te hebben gezien. Droogte, trips en nu doorwas vernielen de uien. In Zeeland verwacht hij met hooguit 25 ton per hectare minder dan de helft van de normale opbrengst. Landelijk schat hij de opbrengst op 700.000 ton, waar het de laatste jaren boven een miljoen zat.‘Als doorwas meer dan 10% van je perceel betreft, moet je je afvragen of rooien nog zin heeft’Remijn: “Sommige percelen hier in Zeeland geven 5 ton per hectare, echt heel slecht. In Zeeuws-Vlaanderen is het opnieuw het ergste. Als doorwas meer dan 10% van je perceel betreft, moet je je afvragen of rooien nog zin heeft. Zeker als je dat werk moet uitbesteden. Onderploegen doet een telers niet snel, maar dit seizoen zal best veel gebeuren. Een dramatisch jaar.”
_{Lees verder onder de foto}
Zo lag een perceel uien er in juli bij. - Foto: Henk RiswickNiet-gestreken uien doorsnijdenUien die niet zijn gestreken doorsnijden, is het advies van Remijn. Ook al zien ze er van buiten goed uit, want dan weet je wat er binnenin gebeurt.“De temperatuur is de grootste oorzaak en wij zoeken naar oplossingen voor deze problemen. We moeten de strijd aangaan, niet bij de pakken neerzitten. Innoveren om de uienteelt te behouden, bijvoorbeeld met peilgestuurde drainage, want alternatieven voor uien zijn er amper. Op de Uiendag op 30 augustus in Colijnsplaat laten we telers zien wat we allemaal – kunnen – doen. We zitten in een dip en daar moeten we weer uit.”Grote uitdaging voor uienverwerkersHeel Nederland is droog dit jaar, dus de uienproductie zal landelijk zeker lager uitpakken. Dat geeft verwerkers ook een grote uitdaging.“We moeten allemaal een stapje terug doen”, weet Chayenne Wiskerke, directeur van Wiskerke Onions. “We hebben komend seizoen niet meer de massa die we gewend waren en door minder aanbod stijgen de prijzen. Hoge prijzen remmen de afzet. En hoge prijzen brengen risico’s met zich mee. We hebben allemaal een beetje hoogtevrees.”Afnemers vinden voor uien is ‘spannend’De beursprijzen (Emmeloord) zitten tussen de € 15 (fijn) en € 25 (grof) per 100 kilo. De oogst betreft veel fijne maten dit jaar en die moeten ook allemaal een baasje krijgen, benadrukt Wiskerke. “Gelukkig is de wereld een heel stuk kleiner geworden dan een aantal jaren geleden, maar het is echt spannend dit seizoen. Veel uitdagingen, heel interessant.”“Met de huidige prijzen komen we eigenlijk juist weer het normale prijsniveau voor uien, hoewel we die niet meer gewend zijn. Enorm duur zijn de uien nu niet. Nederland is echter een exportland en afnemers zoeken nu goedkopere alternatieven. Daardoor zijn landen in bijvoorbeeld Azië en Amerika nu amper aan de markt.”Lees ook de marktanalyse: Uienprijzen hoger door tegenvallende opbrengsten“Ik verwacht dat dit later in het seizoen wel komt, als de alternatieven op zijn”, zegt Wiskerke. “En kartrekker Afrika heeft niet veel alternatieven. Ik verwacht dat vraag en aanbod elkaar in balans houden.”