‘Haagse rechtbank legt vinger op broddelwerk’

Ik weet niet hoe het kan, maar de rechtbank van Den Haag komt vaak met opzienbarende uitspraken.Nu ook weer met de avondklok, die niet gebaseerd bleek te kunnen worden op de daarvoor door Rutte en Grapperhaus aangewezen Wet buitengewone bevoegdheden burgerlijk gezag. Uiteindelijk levert dit alleen maar een storm in een glas water op: als het Hof in Den Haag de rechtbank in hoger beroep al niet corrigeert, dan heeft de regering samen met de Staten-Generaal al weer een nieuwe wettelijke basis gemaakt in de Coronawet (de Tijdelijke wet maatregelen Covid-19), zodat de avondklok gewoon blijft doorgaan. De voorzieningenrechter van de Haagse rechtbank legde de vinger op juridisch broddelen door het kabinet, maar inhoudelijk verandert er uiteindelijk niets. Alleen de dansschoolleraar was een halve dag blij met de rechtsstaatAlleen de dansschoolleraar was een halve dag blij met de rechtsstaat. Diezelfde middag was dat weer voorbij. De Haagse rechtbank heeft wel vaker uitspraken gedaan die door het Hof weer werden omgegooid: de varkenshouders, de nertsenhouders, de melkveehouders, allemaal kregen ze gelijk, bij de invoering van de varkensrechten, het verbod op de nertsenhouderij, het fosfaatreductieplan. Die waren dan ook een paar maanden blij met de rechtsstaat en toen was het ook weer voorbij. Het Hof dacht er anders over. En de Hoge Raad ook.Het gaat bij de toepassing van rechtsregels altijd om taal en de interpretatie van begrippenIk krijg vaak de vraag: hoe kan dat nou, dat de ene rechter zus beslist en de volgende het radicaal omgekeerd ziet? Helaas (voor sommigen) is het recht geen automaat, waar je een juridische vraag in gooit en steeds dezelfde uitkomst krijgt. Het recht heeft wel iets exacts, vooral als het gaat om het bouwen van een wet: exacte en ondubbelzinnige teksten, een afgeronde, dichtgetimmerde en expliciete constructie. Goede wiskundigen zijn ook goede juristen, zegt men wel eens. Maar toch: het gaat bij de toepassing van rechtsregels altijd om taal, de interpretatie van begrippen, het waarderen van bijzondere omstandigheden, het wegen van belangen, en ja, daar kan wel een keer iets verschillends uitkomen, afhankelijk van de jurist en van de rechter. Gelukkig is het met juristen en wiskundigen nog niet zo erg als met economenIn de verhouding rechtbank Den Haag en Hof Den Haag zien we echter wel vaak hetzelfde patroon: de rechtbank wijst de overheid terecht, het Hof ziet het juist omgekeerd en houdt de overheid de hand boven het hoofd. Dat kan toeval zijn. Maar het kan ook zijn dat het Hof wat dichter bij de politieke macht zit. Ik weet het niet. In ieder geval is recht voor juristen altijd mensenwerk. Dat geldt trouwens ook voor wiskundigen, die zitten er ook wel eens naast of staan voor onoplosbare problemen. Gelukkig is het met juristen en wiskundigen nog niet zo erg als met economen. Die hebben bijna per definitie en vrijwel altijd ongelijk, valt mij wel eens op. Bij mij is dat omgekeerd.