Groninger boer kampt met asbest én aardbevingsschade

Asbestsanering bij monumentale boerderijen in het aardbevingsgebied zorgt voor grote bouwdilemma‘s.Groningen is voor 75% agrarisch, dus de landbouw en de bijbehorende historische boerderijen bepalen het landschap. Veel monumentale panden in het aardbevingsgebied hebben schade door aardbevingen, bodemdaling en storm, maar er is ook asbest dat verwijderd moet worden. Met 2024 als harde deadline zien eigenaren van monumentale panden die soms al honderden jaren in de familie zijn, zich gesteld voor grote bouwdilemma‘s.Lees ook: Asbestschade gaat boer meer kostenGolfplaten bovenop rieten dakenIn de jaren 60 werden vaak asbesthoudende golfplaten op de rieten daken van de vaste schuren gelegd. Zijn de asbestplaten verweerd, dan kan het zijn dat vezelrestanten tussen het riet zitten, legt Jasper Westra van het Groninger Asbestadviesbureau Wierenga uit. Vooronderzoek toont aan wat voor asbest het is, hoeveel hoe het bevestigd is en wat het ondermateriaal is: riet of houten beschot. Vooraf kun je zien of het riet van goede of van slechte kwaliteit is, maar pas na de sanering van de golfplaten kan er door een onafhankelijk laborant gekeken worden hoeveel asbestdeeltjes er daadwerkelijk in het riet zitten.Reinigen of verwijderenDirk van der Vaart van ATN asbesttechniek in Grootegast legt uit dat het twee kanten op kan gaan met het rieten dak. Is het rieten dak goed van kwaliteit, is het een stevig, dik pak riet, dan kan het vaak gereinigd worden met een stofzuiger. Is het een oud rieten dak van slechte kwaliteit, dan is het beter om het te verwijderen. Asbestplaten bovenop een rieten dak in Groningen. - Foto: Rob VersluysZo’n 60% van de rieten daken kan gereinigd worden, meent Van der Vaart, en in 40% van de gevallen is het beter om het dak te saneren. Als het mogelijk is om de asbestdeeltjes uit het riet te verwijderen, dan gebeurt dat met een stofzuiger met een hepa-filter. Reken voor reinigen op een bedrag tussen € 25 tot € 30 per vierkante meter en voor saneren tussen € 25 en € 50, afhankelijk van de bereikbaarheid: met een kraan of handmatig met dakladders. Riet schoonmaken duurt een keer zo lang als het verwijderen van het dak. Afbreken of restaurerenBij boeren met een monumentale boerderij waar riet onder de golfplaten zit, heerst de angst dat de asbestdeeltjes niet verwijderd kunnen worden en alles eraf moet. Als het houtwerk van het dak in slechte staat verkeert, dan volgt afbreken en een nieuwe schuur bouwen of toch de oude schuur restaureren. En stel: je laat het riet liggen en op een dag komen er nieuwe eisen en het moet er alsnog af? Westra schudt zijn hoofd. “Dat is wat vergezocht.”Boek met ervaringenZeventien Groninger boeren met een historische boerderij vertellen over hun verbouwing in een boek. Lees meer‘Ik reken op € 0,5 miljoen’Pieter Taco Bierema, eigenaar van de monumentale boerderij Watwerd in Usquert, is zo’n boer die de vaste schuur wil verbouwen én asbest heeft. “De schuur moet wel 150 jaar mee. De bedoeling is dat je aan de buitenkant niet kunt zien dat de schuur is verbouwd, maar alles moet aardbevingsbestendig gebeuren. Al met al wordt het een dure grap, ik reken op € 0,5 miljoen. We moeten hier rustig de tijd voor nemen, maar 2024 hangt ons wel boven het hoofd.”