GroenLinks: overheid moet varkensrechten opkopen

De overheid moet ingrijpen in de varkenshouderij door dierrechten op te kopen. Daarmee moeten varkenshouders in de gelegenheid worden gesteld hun bedrijf op een fatsoenlijke manier te beëindigen, zonder in armoede te vervallen, terwijl tegelijkertijd de milieudruk afneemt en het maatschappelijk draagvlak toeneemt.Dat plan lanceert Rik Grashoff, Tweede Kamerlid voor GroenLinks. Grashoff heeft geen bedrag in gedachten, dat de overheid voor de operatie zou moeten uittrekken. “Maar zoals we geld uittrekken voor het herstellen en in stand houden van natuur omdat we dat belangrijk vinden, zo kunnen we ook geld uittrekken voor het verminderen van het aantal varkens.”GroenLinks had het plan voor een opkoopregeling in de varkenshouderij in de tas, toen de partij nog meedeed aan kabinetsbesprekingen. Het voorstel is nooit op tafel gekomen, omdat er nooit diepgaand over de landbouw is gepraat, zegt Grashoff.VarkensdichtheidGrashoff ziet dat de varkensdichtheid in sommige delen van het land de grens van de maatschappelijke aanvaardbaarheid verre heeft overschreden. In Oost-Brabant is de varkensdichtheid 2.700 varkens per vierkante kilometer, berekent hij; negen keer het gemiddelde van Nederland. En ondanks de ingrepen van de provincie Brabant, wordt dat niet anders. “En de rijksoverheid staat erbij en kijkt ernaar.”‘Integraal duurzame stalconcepten’Hoewel Grashoff zijn plan nog niet tot op de komma heeft uitgewerkt, heeft hij wel een idee hoe de opkoopregeling eruit zou kunnen zien. Hij ziet een opkoopregeling voor zich in verschillende tranches. Een deel van de opgekochte rechten zou onder voorwaarden weer aan vernieuwende en innovatieve bedrijven kunnen worden uitgegeven. Het zou moeten beginnen met het opkopen van rechten in de meest veedichte gebieden van bedrijven met de oudste stallen, die de meeste overlast veroorzaken. Voor het uitgeven van rechten denkt Grashoff aan ‘integraal duurzame stalconcepten’, vergelijkbaar met de rondeelstal in de pluimveehouderij. Hoeveel rechten er van de markt moeten worden gehaald, moet door deskundigen worden bepaald, vindt Grashoff. Wat hij wel weet is dat de mestafzetkosten zullen afnemen, als er minder mest is. “Varkenshouders zijn nu gemiddeld in de buurt van € 40.000 per jaar kwijt aan mestafzetkosten, terwijl ook de voerkosten hoog zijn. Het zou toch mooi zijn als met de opkoopregeling de kosten van mestafzet en voer naar beneden gaan?”Daarbij komt dat met het opruimen van de stallen, de boeren ook worden gevrijwaard van criminelen die oneigenlijk gebruik willen maken van de ruimte, denkt Grashoff. Forse kritiekGrashoff kreeg enkele weken forse kritiek van andere partijen, toen hij in een ingezonden artikel stelde dat politieke partijen in navolging van LTO de intensieve veehouderij steunen. “LTO, VVD, CDA doen alsof ze opkomen voor de belangen van de boer. Maar in feite doen ze dat niet. Sterker nog, ik denk dat ze schade toebrengen aan het belang van de boer. Kijk wat we nu hebben; met steun vanuit de politiek is een sector ontstaan waar heel veel mensen heel weinig verdienen, met grote milieuproblemen en waarvoor het maatschappelijk draagvlak afbrokkelt.” Wat GroenLinks betreft zou de politiek wat meer afstand kunnen nemen en zich ook minder moeten verbinden aan LTO Nederland. ‘LTO speelt te grote rol’Voordat voorstellen naar het parlement komen, zijn ze al fors tussen LTO en het ministerie doorgeakkerd, waardoor er voor de Tweede Kamer weinig manoeuvreerruimte is. “Het proces is meestal zo dat LTO binnenskamers overal bij betrokken is, niet zelden duurt het dus heel lang voor iets naar de Tweede Kamer komt. Als iets niet het stempel van LTO heeft, krijgt de bewindspersoon het moeilijk in de Kamer, dat weet je van tevoren.” Grashoff zou willen dat de Kamer meer zelf een eigen positie inneemt en de rol van LTO niet zo groot was.