Grasland legt meeste koolstof vast

Grasland kan veel koolstof opslaan in de bodem. Meer dan bouwgrond en bos.Dit is een ingekorte versie van een artikel van het Vlaamse informatiecentrum voor land- en tuinbouw (Vilt).Het Belgische onderzoeksinstituut ILVO heeft in opdracht van de Belgische Boerenbond een literatuurstudie gedaan en concludeert dat grasland een sterke troef kan zijn in de strijd tegen klimaatverandering. Per jaar kan gemiddeld 0,5 tot 1 ton koolstof per hectare per jaar worden opgeslagen. De hoeveelheid opgeslagen koolstof hangt samen met het gebruik van de grond. De studie van ILVO toont aan dat het type uitbating (begrazen of maaien), de intensiteit van de uitbating (intensief of extensief), het type bemesting (organisch of mineraal) en de frequentie van vernieuwing een belangrijke invloed uitoefenen op de koolstofopbouw onder grasland. Foto: Koos GroenewoldGrazen leidt tot een hogere koolstofopbouw onder grasland dan wanneer er uitsluitend gemaaid wordt. Dat komt door verschillende factoren, namelijk de ‘recyclage’ van koolstof via de mest van de grazers, het ontwikkelen van een uitgebreider wortelstelsel en een beter ontwikkelde stoppel bij begrazen. Bij maaien verdwijnt dan weer een groot deel van de koolstof via hooi of kuilvoer. Zowel erg intensief als erg extensief beheer kan de koolstofopbouw onder grasland afremmen. Een te intensief beheer put de graszode te veel uit, waardoor de plant minder koolstof kan vastleggen in wortels en stoppel. 'Een beheer 'ergens tussenin' is logischerwijs de beste strategie voor koolstofopbouw onder grasland'Een te extensief beheer kan leiden tot een versnelde koolstofmineralisatie als gevolg van een gebrek aan nutriënten. Een beheer 'ergens tussenin' is logischerwijs de beste strategie voor koolstofopbouw onder grasland. In cijfers is dat een veebezetting van twee grootvee-eenheden per hectare per jaar bij uitsluitend begrazen, en een droge stofopbrengst van 10 ton per hectare per jaar bij uitsluitend maaien. Dat blijkt uit een grootschalige Europese studie. Dit sluit aan bij het huidige gebruik. Effect van scheuren op koolstofvoorraadOver het effect van scheuren op de koolstofvoorraad is niet veel onderzoek gedaan. Het lijkt erop, aldus onderzoekers van het ILVO, dat er na het scheuren veel koolstof verloren gaat, maar dat de koolstofvoorraad na enkele jaren weer op het oude niveau is. Anders is het bij omzetten naar akkerland. Dan gaat een een aanzienlijk deel van de opgebouwde koolstof verloren en komt die als CO2 in de atmosfeer terecht. Europese studies toonden aan dat gemiddeld 1 tot 2 ton koolstof per hectare per jaar verloren gaat. Daarbij gaat de afbraak in het algemeen twee keer zo snel als de opbouw. Verschillende studies vergeleken de koolstofopbouw onder blijvend grasland, blijvend akkerland en wisselbouwsystemen, en stelden vast dat de hoogste koolstofvoorraden werden waargenomen in het blijvend grasland en de laagste in het blijvend akkerland. Voordelen van wisselbouwWisselbouw zit daar ergens tussenin, maar de hoeveelheid koolstof die wordt opgebouwd onder een dergelijk systeem zal afhangen van het aandeel grasland in de rotatie. Hoe hoger dit aandeel, hoe meer koolstof kan worden opgebouwd. Wisselbouw heeft ook nog andere voordelen, zoals het bemestingseffect door afbraak van de grasstoppel en bodemorganische stof en een verbeterde bodemstructuur en -kwaliteit.