Glasvezelkabels op je land? Dit moet je weten

Het glasvezelnetwerk in het buitengebied breidt uit. Mag een telecombedrijf voor de aanleg van de kabels zomaar graven in landbouwgrond? 4 vragen en antwoorden➤  LTO in gesprek met telecombedrijven   
In veel buitengebieden worden nu glasvezelkabels aangelegd. Zo krijgen ook daar huizen en bedrijven snel internet. Hiervoor moeten telecombedrijven heel wat meters graven. Het komt voor dat de kabels in landbouwgrond worden aangelegd. In sommige gevallen moeten grondeigenaren dit gedogen, maar niet altijd. De gedoogplicht houdt in dat de grondeigenaar de aanleg, instandhouding of verwijdering van kabels niet kan weigeren en hiervoor geen vergoeding kan vragen.De aanleg van glasvezelkabels in het buitengebied. Het komt voor dat de kabels in landbouwgrond worden aangelegd. Wat zijn dan je rechten en plichten? - Foto: Ronald HissinkDe wet- en regelgeving over de aanleg van kabels door telecombedrijven staat in de zogenoemde Telecommunicatiewet. Hierin staan de wettelijke rechten en plichten van grondeigenaars en telecombedrijven. In de praktijk is er soms onduidelijkheid. Wat zijn de rechten en plichten van een boer wanneer een telecombedrijf glasvezelkabels wil aanleggen door zijn grond? Meer duidelijkheid in 4 vragen en antwoorden:1. Heb ik het recht om te weigeren mee te werken aan de aanleg van kabels in mijn landbouwgrond?De Telecommunicatiewet onderscheidt verschillende soorten kabels. Per soort kabel verschilt het of er een gedoogplicht geldt voor de aanleg ervan op niet-openbare (landbouw)grond. Ruwweg zijn er twee categorieën glasvezelkabels: lokale kabels en andere dan lokale kabels.Wanneer lokale kabels aangelegd worden in je landbouwgrond of in je tuin of erf die aan je huis liggen, hoef je dit niet te gedogen. Tenzij het telecombedrijf aantoont dat er een noodzaak is voor het aanleggen van de kabels op die plaats. Bij andere dan lokale kabels bestaat er een gedoogplicht. Een voorbeeld van andere dan lokale kabels zijn de verbindingskabels tussen verschillende centrales die vaak langs de openbare weg liggen. Dit betekent dat je de aanleg ervan moet toestaan op je grond. Een uitzondering hierop is de aanleg door een erf of door een tuin. Het telecombedrijf moet kunnen aangeven om wat voor soort kabel het gaat die gelegd gaat worden.In openbare gronden moet de aanleg van alle soorten kabels worden gedoogd.2. Heb ik recht op een vergoeding als er in mijn grond glasvezelkabels komen?Wettelijk gezien heb je geen recht op een vergoeding wanneer er glasvezelkabels op je land worden gelegd en de gedoogplicht van toepassing is. Wel heb je recht op een schadevergoeding die structuurschade of lagere gewasopbrengsten dekt. Daarnaast moet het telecombedrijf zorgen dat de grond in de oude staat wordt teruggebracht en de kosten daarvoor dragen. Wel komt het voor dat de boer een vergoeding vraagt als de gedoogplicht niet geldt. Het telecombedrijf zal de hoogte van de vergoeding afwegen tegen de eventuele meerkosten van een alternatief tracé. Als de hoogte van de vergoeding lager ligt kan het telecombedrijf ervoor kiezen alsnog de vergoeding te betalen.Het telecombedrijf moet de grond in de oude staat laten terugbrengen en de kosten daarvoor dragen 3. Welke gevolgen heeft het voor mijn grond als er een glasvezelkabel wordt aangelegd?Een glasvezelkabel komt in een kleine sleuf te liggen. Als de aanleg gebeurt onder goede omstandigheden, hoeft dit niet voor veel schade aan de grond te zorgen. Een punt van aandacht is de diepte van de kabels. Sommige kabels komen op 60-70 centimeter diepte te liggen. Dit kan problemen opleveren bij diepe bewerkingen van het land. Daarnaast kan het moeilijkheden geven bij het draineren van het perceel. Goede communicatie tussen de graver en de grondeigenaar over de diepte van de glasvezelkabels is daarom nodig.In de wet is vastgelegd dat het telecombedrijf verplicht is op eigen kosten zorg te dragen voor het verplaatsten van de kabels als blijkt dat de grondeigenaar zijn werk niet normaal kan uitvoeren door de aanwezigheid van de kabels. Dit betekent dat het telecombedrijf de kabels moet verleggen wanneer een grondeigenaar drainage wil aanleggen, maar dit niet kan doen vanwege de glasvezelkabels.Het telecombedrijf moet glasvezelkabels verleggen als een grondeigenaar drainage wil aanleggen, maar dit niet kan doen vanwege de kabels4. Wat moet ik afspreken voor het telecombedrijf gaat graven?Volgens de Telecommunicatiewet moet de aanbieder van de glasvezelkabel de grondeigenaar schriftelijk op de hoogte stellen van de voorgenomen werkzaamheden. De Telecommunicatiewet stelt hiervoor geen termijn. De aanbieder moet informatie geven aan de grondeigenaar zodat deze kan beoordelen of hij de aanleg moet gedogen. De aanbieder en de grondeigenaar moeten vervolgens overeenstemming zien te bereiken over de plaats van de kabels, het tijdstip en de werkwijze. Als binnen 4 weken geen overeenstemming is bereikt, moet de aanbieder een tweede kennisgeving doen. Als graver en grondeigenaar het hierna nog niet eens worden, kan de grondeigenaar de Autoriteit Consument en Markt inschakelen. Die neemt dan een besluit over de plaats, het tijdstip en de wijze van de werkzaamheden.

Juridisch gezien moet de gravende partij de zogenoemde Klic-melding doen. Dit is een melding die wettelijk verplicht is bij machinaal graven en moet uiterlijk 3 werkdagen voor het graven gedaan worden bij het Kadaster. In de praktijk doet het telecombedrijf de Klic-melding vaak. Ook in deze situatie is goede communicatie over de graafwerkzaamheden noodzakelijk.LTO in gesprek met telecombedrijvenLTO Nederland is in overleg met de telecomsector over een betere samenwerking voor efficiëntere aanleg van telecomkabels in niet-openbare (landbouw)grond. Een passende vergoedingssystematiek is het uitgangspunt.Samen met de Federatie Particulier Grondbezit (FPG), Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en LandschappenNL spreekt LTO met de 4 grootste telecombedrijven. Volgens Kees van Rooijen, voorzitter van de LTO werkgroep Schaderegelingen, is al veel bereikt, maar moeten er ook nog veel zaken worden afgestemd. Een belangrijk punt is het verbeteren van de communicatie tussen de telecombedrijven en de grondeigenaren. “Bij een wet die vatbaar is voor verschillende interpretaties, is het belangrijk om goede afspraken te maken, zodat iedereen weet wat zijn of haar rechten en plichten zijn.”Eerst gesprek met grondeigenaar aangaan, dan pas gravenKees van Rooijen vindt het belangrijk dat de telecombedrijven het gesprek aangaan met de grondeigenaren en niet van het ene op het andere moment gaan graven. Marieke Seinen, woordvoerder van Glasvezel buitenaf, verzekert dat aannemers binnen het Glasvezel-buitenaf-initiatief altijd goede afspraken proberen te maken en het gesprek aangaan. “Over het algemeen snappen bewoners van het buitengebied het belang van glasvezel heel goed.” Ook volgens Van Rooijen staan boeren te springen om snel internet.‘Gebruiksvergoedingen drijven de prijs van kabelaanleg op, waardoor de prijs van snel internet stijgt’^{Feyo Sickinghe, voorzitter van de Groep Graafrechten}Feyo Sickinghe, voorzitter van de Groep Graafrechten, waarin de grootste telecombedrijven zijn vertegenwoordigd, onderstreept het belang van snel internet voor boeren. Volgens hem moet het zwaartepunt in de discussie over de aanleg van de kabels niet liggen op de vergoeding voor het gebruik van de grond. “Gebruiksvergoedingen drijven de prijs van aanleg van kabels op, waardoor de prijs van snel internet omhoog gaat, niet alleen voor de boer zelf, maar ook voor zijn omgeving, We moeten het zien als gezamenlijk belang in een maatschappelijke context, waarbij snel internet onmisbaar wordt voor iedereen.”