Generieke korting voorkomen met spoedwet

De verhoging van de afroming bij de handel in fosfaatrechten werd in recordtempo door de Tweede en Eerste Kamer gejast. De poging om een generieke korting te voorkomen is voorlopig geslaagd.Landbouwminister Carola Schouten kan deze week weer wat records op haar conto bijschrijven. In anderhalve week loodste ze het wetsvoorstel over het verhogen van het afromingspercentage bij de handel in fosfaatrechten door de Tweede en de Eerste Kamer. Processen die veelal maanden of soms zelfs jaren duren, werden nu in recordtijd afgeraffeld. De feestelijke dag van het afscheid van de Eerste Kamer werd niet met koffie en gebak gestart, maar met een spoeddebat over het fosfaatrechtenstelsel. Ambtenaren moesten in het weekend aan de slag om de schriftelijke vragen van de senaat te beantwoorden.Haast bij ingrijpenDe hele gang van zaken verdient geen schoonheidsprijs. Alles moest met stoom en kokend water gebeuren, om zo snel mogelijk te kunnen ingrijpen. Terwijl het ministerie eerder op alle vragen over de voortgang in het fosfaatdossier steevast antwoordde dat alles zorgvuldig moet gebeuren in dit ingewikkelde dossier, waardoor het veel tijd kost, werd deze mores afgelopen 2 weken even aan de kant geschoven: er is haast bij het ingrijpen, mede omdat de maatregel effect zal hebben op de fosfaatrechtenmarkt.Lees ook: Schouten grijpt in bij fosfaatrechtenstelselAanpak van mestfraudeAlles riekt ernaar dat de Europese Commissie Nederland alvast een waarschuwing heeft gegeven. Het ministerie moet eind juni rapporteren over de voortgang van de aanpak van de problemen in het fosfaatrechtendossier en over de aanpak van mestfraude. De voortgang in dat laatste dossier gaat langzaam. De sector werkt aan haar sectoraanpak, maar ook de ontwikkeling van het borgingssysteem kost tijd en het opschalen van de aanpak van mestfraude heeft ook nog niet op grote schaal tot het oprollen van fraudeurs geleid.Stikstofproductie boven plafondDaar komt bij dat de Nederlandse veehouderij volgens de laatste prognosecijfers wel ruimschoots onder het fosfaatproductieplafond zit, maar dat de stikstofproductie nog wel boven het plafond zit. Sectororganisatie uit de melkveehouderij organiseerden dus snel een bijeenkomst waarin het stikstofreductieplan werd gepresenteerd. Hoewel alle maatregelen vrijwillig zijn, moet het signaal naar Brussel duidelijk zijn dat er werk van wordt gemaakt.Nieuwe generieke kortingOok heeft het ministerie het aantal uitgegeven fosfaatrechten nog niet onder het plafond weten te krijgen. Hoewel dit wettelijke nergens is vastgelegd, is dit volgens Schouten haar mondeling wel duidelijk gemaakt. De voorstellen van de minister om een nieuwe generieke korting door te voeren om tot onder het plafond te komen, lagen in concept al klaar, maar voor de sector en Kamerfracties van CDA en VVD was een nieuwe generieke korting een no-go. En dus werd een alternatief gezocht, via een maatregel die op de korte termijn minder pijnlijk zou zijn: het afromingspercentage verhogen.Steun van coalitiepartijenCoalitiepartijen steunden de route die Schouten kiest. Ze morden wat over de manier waarop het door de Kamer werd geduwd en de onzekerheden rond de fosfaatrechten van vleesveehouders die onder het melkveeplafond kunnen komen te vallen. Via een motie legden VVD en CDA de staatssecretaris op om de excretieforfaits aan te passen en de verhoging van de afroming 2 weken na het bereiken van het fosfaatplafond weer terug te brengen naar 10%. Die laatste aanpassing lijkt er een voor de bühne, want het lijkt niet waarschijnlijk dat RVO.nl zo snel kan inzien hoeveel rechten er in de markt zijn.Knap staaltje politiek bedrijvenOndanks dat er op papier geen wettelijke basis is voor de maatregel en het effect ervan zeer onzeker is, stemden Tweede en Eerste Kamer er mee in. Coalitiepartijen in de Eerste Kamer stemden zwijgend in met de zwak onderbouwde wijziging. Het is een knap staaltje politiek bedrijven van minister Schouten en het lijkt op dit moment de minst kwalijke maatregel om het probleem op de korte termijn op te lossen. Maar of het genoeg is, is maar zeer de vraag. Het kwartje van Kok werd ook als tijdelijke maatregel ingevoerd en een nieuwe generieke korting hangt nog altijd als zwaard van Damocles boven de markt.Lees ook: ‘Lapwerk met fosfaatrechten’