Geleidelijke CO2-reductie voor landbouw

De hoofdlijnen van het klimaatakkoord zijn duidelijk, maar details moeten nog verder uitgewerkt. De bijdrage aan de CO2-reductie zal geleidelijk gaan.De hoofdlijnen van het klimaatakkoord op landbouwgebied zijn duidelijk. Met maatregelen op het gebied van veevoer, betere stalsystemen voor de melkveehouderij om emissies te voorkomen, en de voorgenomen plannen voor de warme sanering varkenshouderij moet de veehouderij de klimaatdoelen voor 2030 halen. Op het gebied van grondgebruik moet vooral CO₂-reductie worden gerealiseerd door het vernatten van veenweidegebieden en het binden van CO₂ in de bodem door minder intensieve grondbewerking of binding in vegetatie door meer bebossing. De CO₂-reductie via landgebruik is volgens Pieter van Geel, voorzitter van de klimaattafel voor landbouw, ‘terra incognita’ (onbekend terrein, red.). “Niet als het gaat om de potenties van opslag van koolstof in de bodem of om de potenties van opslag van koolstof in de gewassen en het tegengaan van de afbraak van veen. Maar het ontbreekt bijna volledig aan het verspreiden van kennis, normstelling, kaders en protocollen om resultaten te meten en te borgen en de aanpak en verdienmodellen staat nog in de kinderschoenen”, aldus Van Geel.Minder dierlijke eiwittenAanpassingen van het voedselbeleid moeten ook bijdragen aan de klimaatdoelen. Afgesproken is dat de voedselverspilling gehalveerd moet worden en dat de verhouding tussen dierlijke en plantaardige eiwitten in het voedselpatroon moet verschuiven van 60-40 naar 40-60. Dit wordt gerealiseerd op basis van vrijwilligheid, met een motiverend beleid.
Op het gebied van energie is in de landbouw ook winst te behalen, bijvoorbeeld door energiebesparing bij landbouwvoertuigen door minder zware grondbewerking toe te passen en de capaciteit van de trekker aan te passen aan de werkzaamheden. Ook zijn er in de landbouw veel mogelijkheden voor de productie van duurzame energie uit wind en zon. Via de bodem en met het stimuleren van energiebesparing en inzet van duurzame energie kan in de zuivelketen 0,8 Mton CO2-reductie worden gerealiseerd. - Foto: Koos GroenewoldAlle maatregelen moeten er voor zorgen dat er vanuit de landbouw in 2030 3,5 Megaton minder CO₂-equivalenten worden uitgestoten. De deelnemers van het klimaatakkoord staan achter de afspraken. “Er is niemand boos weggelopen en iedereen onderschrijft de doelstelling van reductie van de CO₂-uitstoot met 49% in 2030”, aldus Ed Nijpels, voorzitter van het klimaatberaad. Toch is er kritiek op de voorstellen. Vooral voor landbouw zouden ze te voorzichtig zijn.‘Je kunt in de landbouw niet de productie op peil houden en zeggen dat we het even heel anders gaan doen’^{Pieter van Geel, voorzitter van de klimaattafel voor landbouw}
Van Geel zegt dat ingrijpen in de landbouw anders is dan bij energie of mobiliteit. “In plaats van op olie gaan we op elektriciteit rijden, in plaats van energie produceren met olie, gaan we dat met wind doen. Maar de productie blijft. In de landbouw is dat anders. Daar kun je niet de productie op peil houden en zeggen dat we het even heel anders gaan doen”, zegt Van Geel.Geleidelijk trajectDe inzet voor de landbouw is dan ook een geleidelijk traject, waarbij maatregelen worden genomen in het gewone investeringsritme van ondernemers. De grootste uitdaging is volgens Van Geel om de langetermijnambities te koppelen aan de korte termijn. Op de korte termijn is mestvergisting bijvoorbeeld aantrekkelijk, maar op de lange termijn met als doelstelling grondgebondenheid is het de vraag of mestvergisting verstandig is.
De plannen worden dit jaar verder uitgewerkt en moeten leiden tot een echt akkoord eind dit jaar.