Geen relatie ammoniakuitstoot en gezondheid omwonenden

ILVO: Rechtstreeks effect van ammoniakconcentraties in de buurt van veeteeltbedrijven op omwonenden lijkt niet aan de orde.Er is vooral meer onderzoek nodig naar de uitstoot van fijn stof, ammoniak en endotoxine. Dat is de belangrijkste conclusie van het Instituut voor Landbouw-, Visserij en Voedingsonderzoek (ILVO). In opdracht van de Producenten Organisatie Varkenshouderij (POV) heeft het ILVO een objectieve literatuurstudie gedaan naar de relatie tussen veehouderij en de gezondheid van omwonenden. De POV is tevreden met uitkomst van het onderzoek. In het rapport is onderzoek gedaan de belangrijkste soorten emissies van varkenshouderijen, namelijk ammoniak, fijn stof en endotoxinen. _{Artikel gaat verder onder de tweet.}Toetsingskader voor endotoxinen uit varkensstallen is nog een brug te ver en wellicht overbodig, concludeert @POVarkenshouder op basis van literatuurstudie @Olfascan. Liever focus op beter stalklimaat. Dat is goed voor mens, dier en omgeving https://t.co/goiVIhBsff— POV Varkenshouderij (@POVarkenshouder) 31 mei 2018AmmoniakconcentratiesDe grootste ammoniakbron in Nederland is de landbouw, constateert het ILVO. De rundveesector is de belangrijkste ammoniakemissiebron (55%), de varkenshouderijen zijn verantwoordelijk voor 20% van de totale ammoniakemissies. ILVO: ‘Op basis van de vergelijking tussen ammoniakconcentratie in de lucht en concentraties die bij chronische blootstelling tot negatieve effecten kunnen leiden lijkt een rechtstreeks effect van ammoniakconcentraties in de buurt van veeteeltbedrijven op omwonenden niet aan de orde’. Dit omdat de maximale ammoniakconcentraties voor Nederland op de ‘meeste plaatsen’ ongeveer 10 keer lager liggen dan waarbij gezondheidsrisico’s bij mensen kunnen optreden.Veel onduidelijkWel stelt het ILVO dat dit alleen geldt als er geen interacties met andere vervuilende verbindingen optreden (secundair fijn stof). Daar is nog veel onduidelijk over dus is er verder onderzoek nodig.Wat betreft primair fijn stof (stof dat direct in de atmosfeer wordt gebracht) zijn binnen de landbouwsector de varkenshouderijen verantwoordelijk voor ongeveer 15% van de fijnstofuitstoot (PM10). Door een toename in het gebruik van luchtwassers is de fijnstofuitstoot van varkenshouderijen de afgelopen jaren met 38% gedaald. Op de meeste plaatsen in Nederland wordt er voldaan aan de Europese jaargrenswaarde. Echter, de jaaradvieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie WGO worden op meerdere plaatsen in Nederland overschreden. Lees ook: ‘Mist rond luchtwassers’Meerdere bronnenMaar in tegenstelling tot ammoniak zijn er in het geval van fijn stof verschillende andere bronnen naast de landbouw die bijdragen aan de primaire fijn stof emissie. Het aandeel van lokale landbouwbedrijven aan de primaire fijnstofconcentraties zal dan ook een stuk lager zijn dan deze aan ammoniak, aldus het ILVO. Verspreiding endotoxinenOver de verspreiding van endotoxinen vanuit veehouderijbedrijven en de gevolgen voor de gezondheid van omwonenden is nog veel onduidelijk, stelt het onderzoeksinstituut. Er is nog geen officiële norm of grenswaarde voor de blootstelling aan emissies van endotoxinen en fijnstofdeeltjes in combinatie met endotoxinen. Bovendien is er geen methode vastgesteld om die blootstelling te bepalen, volgens het ILVO. Daarom is het voor het opstellen van een toetsingskader voor endotoxinen nog te vroeg, concludeert de POV in een reactie op het ILVO-onderzoek. Want daaruit blijkt dat er nog veel onduidelijk is over de rol en werking van endotoxinen én van fijnstofdeeltjes in combinatie met endotoxinen. Zo toont de studie aan dat de endotoxineconcentraties in stallen en in de omgeving van varkenshouderijen sterk variëren waardoor hier geen causaal verband uit afgeleid kan worden. Stalklimaat verbeterenDe conclusie van het ILVO is dat meer onderzoek naar de exacte bronnen van concentraties ín de varkensstal noodzakelijk is. Volgens POV-voorzitter Ingrid Jansen sluit deze conclusie aan bij het speerpunt van de POV om via een integrale benadering het stalklimaat van bestaande en nieuwe stallen te verbeteren. Jansen: “Het verbeteren van het klimaat in de stal heeft een positief effect op de varkens die er leven, mensen die er werken en de directe omgeving. Op het verbeteren van het stalklimaat moet wat ons betreft de focus liggen. De kans is groot dat we dan tot de conclusie komen dat een toetsingskader voor endotoxinen overbodig is.Lees ook: CBS wijst naar kip bij toename fijn stof