Geen hittestress in dekstal met koeling

Hittestress in de dekstal werkt niet alleen negatief op de reproductieresultaten van de zeug, maar ook op de spermakwaliteit van beren. Vooraf koelen is beter dan achteraf koelen.Vorig jaar kenden we een lange en hete zomer. Hierdoor is aan het eind van 2018 het afbigpercentage van de zeugen onder druk komen te staan. Het voorjaar van 2019 kende al perioden met hete dagen met temperaturen richting de 30 graden en ook is dit jaar de zomer begonnen met een aantal hete dagen.Constante temperatuurElke periode van het jaar kent uitdagingen voor de reproductieresultaten, zeker in de zomer. Een constante temperatuur in de stallen is daarbij gunstig voor de varkens, die niet kunnen zweten. Op tijd beginnen met koelen is het devies.De zeugen in de kraamstal hebben het lastig tijdens hete periodes. De conditie van de zeugen neemt af doordat minder voer wordt opgenomen.Seizoensinvloeden voor reproductieOp zeugenbedrijven hebben de seizoenen invloed op de reproductieresultaten van de zeugen:In mei en juni heeft het verharen van de zeugen invloed op de vruchtbaarheidsresultaten.In juli en augustus, normaal gesproken de warmste periode van het jaar, nemen de zeugen door de warmte of hitte minder voer op in de kraamstal, wat vervolgens de vruchtbaarheid negatief beïnvloedt.In september en oktober worden de dagen alweer korter; minder daglicht beïnvloedt ook de vruchtbaarheid.Gevolgen van hittestressDe gevolgen van de hittestress kunnen doorlopen richting de dekstal. Als de zeugen minder goed in conditie zijn, wordt de dracht minder goed opgenomen en zijn minder follikels aanwezig om bevrucht te worden. Daarnaast kan de spermakwaliteit door hitte minder zijn. Dat is zeker voor zeugenhouders die met een eigen dekbeer werken of bedrijfs-ki toepassen een aandachtspunt.De aanmaak van spermacellen duurt 6 tot 7 weken, dus de gevolgen van hitte zullen niet meteen merkbaar zijn.Afwijkingen in het spermaWim Reesink, eigenaar van K.I. Mobiel, vangt dagelijks sperma bij beren van zeugenhouders die dit gebruiken voor de inseminatie van de zeugen. Reesink ziet bij hete perioden wel meer afwijkingen in het sperma en hierdoor gebruikt hij tijdens hete perioden niet de standaard 2 miljoen zaadcellen per doses, maar 2,5 miljoen zaadcellen. Het koelen van de dekstal of de berenstal kan een optie zijn, maar het scheelt ook al een hoop warmte als je voorkomt dat direct zonlicht in de stal komt.Geen gevolgen van hittestressZorg voor een constante temperatuur in de dekstal (18-21 graden).Vermijd direct zonlicht in de stal en op de dieren. Zorg voor voldoende licht in de dekstal (minimaal 14 uur licht van 100 lux).Voer in de koele periode van de dag: vroeg in de ochtend en later op de dag.Geef zeugen extra vitamines/energie aan einde lactatie en in de dekstal.Controleer temperatuur in de koelbox met doses sperma (circa 17 graden).Zorg dat natuurlijk dekkende beren en bedrijfs-ki-beren in een koele ruimte gehuisvest zijn.Airco in dekstal ‘voldoet meestal niet’Eddy Cornelissen heeft zich met zijn bedrijf Cornelissen systems gespecialiseerd in het aanleggen van koelingsinstallaties. Hij stelt dat een airco meestal niet voldoet in de dekstal. In de dekstal wordt maximaal 180 kuub per dier geventileerd en met een airco kan de temperatuur op de meeste bedrijven niet voldoende worden verlaagd, terwijl het wel elektriciteitskosten zijn.VernevelingsinstallatieEen hogedrukvernevelingsinstallatie voor de luchtinlaat, zoals Cornelissen veelal installeert, is binnen 2 jaar weer terugverdiend. Bij hoge temperaturen en een lage luchtvochtigheid kan met een vernevelingsinstallatie de temperatuur van de binnenkomende lucht zo’n 8 graden worden gekoeld. Cornelissen stelt dat vorig jaar tijdens de hitteperiode, waarbij de luchtvochtigheid laag was, op bedrijven wel een temperatuurdaling van 12 graden gemeten is. “De kunst is om vroeg te beginnen met koelen”, aldus Cornelissen, die verder uitlegt dat het al helpt om in het begin van de zomer te koelen, al is dan het effect misschien maar 1,5 graden koeling. Wat betreft stijgende temperaturen in stal en luchtkanalen is het beter om die te voorkomen dan achteraf weer te moeten koelen.