‘Gaat Farm Frites voor de Vergulde Pieper?’

De Nederlandse Akkerbouw Vakbond roept aardappelverwerkers op een renderend contract voor te leggen aan de telers. “Dat is pas echt vernieuwend”, aldus de NAV.Het teeltseizoen 2018 met alle mogelijke weersextremen, van veel te nat in het voorjaar tot erg droog en warm in de zomer, heeft ons er weer eens mee geconfronteerd dat de resultaten in de akkerbouw sterk afhankelijk zijn van het weer. We telen onze gewassen niet in een laboratorium, maar gewoon buiten in de natuur. Met alle gevolgen van dien. Structureel renderende teeltDit maakt het voor een aardappelteler lastig om tot een structureel renderende teelt te komen. Voor een ‘vrije’ teler resulteert dit in enorme fluctuaties in het rendement. Bij een teler die zo veel mogelijk op een vaste-prijscontract teelt fluctueert het rendement minder. Maar voor een situatie met een gemiddelde opbrengst liggen voor de meeste telers die contractprijzen onder de kostprijs. Niveau contractprijsVoor onze afnemers zijn de grote verschillen die door het weer in de hectareopbrengsten kunnen optreden ook lastig voor de planning van hun grondstofvoorziening. En daarom willen ze graag een fors deel vooraf bij de teler op contract vastleggen. Wanneer die vaste prijzen kostendekkend zouden zijn, is daar ook weinig op tegen. Dan kan de contractteelt voor zowel de teler als de verwerker voordelig zijn. Alleen om het vooraf contracteren ook voor beide partijen voordelig te laten zijn, zal het bepalen van het niveau van de contractprijs anders moeten.De resultaten in de akkerbouw zijn sterk afhankelijk van het weer. - Foto: Henk RiswickOp dit moment wordt de hoogte van de prijs bepaald door marktwerking, zoals Geert Hekkert recent in zijn terecht opmerkte. Na een jaar waarin de vrije marktprijzen hoger zijn dan de contractprijzen, gaan onze afnemers de contractprijzen steevast verhogen om het contractvolume op peil te houden. En als de vrije marktprijzen lager zijn gaan de contractprijzen het jaar daarna subiet omlaag. De boeren willen toch wel contracteren.Rollende contractenFarm Frites doet nu een poging om de teler meer aan zich te binden met ‘rollende’ contracten, waarbij een 3-jarige verbintenis aangegaan wordt. De prijs is in het eerste jaar (2019) de prijs van 2019 en in het tweede jaar 50% van de prijs van 2019 en 50% van de prijs van 2020 en het derde jaar een derde van 2019 en twee derde van 2021.Het staat iedere verwerker uiteraard vrij om iets te bedenken om de teler voor een langere periode aan zich te binden. Maar of dit nu de basis is voor een toekomstbestendige relatie tussen de fritesindustrie en de telers, waagt de NAV te betwijfelen, want het uitgangspunt blijft een te laag prijsniveau. De NAV roept de industrie op om niet in de concurrentieslag met de Belgische industrie op zoek te gaan naar het ‘putje’ van de marktConcurrentieslagDe NAV roept de industrie op om niet in de concurrentieslag met de Belgische industrie op zoek te gaan naar het ‘putje’ van de markt, maar juist naar een basis voor een voor beide partijen profijtelijke relatie en dat is volgens de NAV het volgende gigantisch vernieuwende idee: een renderend contract! Dit contract heeft als uitgangspunt een prijs waar de teler rendement mee verkrijgt en waarbij de industrie zijn rendement kan behouden. De basis hiervan is, en dat zal de telers onder ons niet verbazen, de productiekosten van de teelt. Verenigen in een telersverenigingWanneer de vaste telers van Farm Frites zich verenigen in een telersvereniging, dan is de NAV ervan overtuigd dat men, na pittige discussie met het bedrijf, overeenstemming kan bereiken over het prijsniveau. De NAV wil niks afdoen aan het vernieuwende karakter van het rollende contract van Farm Frites, maar als het bedrijf daarnaast ook met een renderend contract komt, krijgt Farm Frites van de NAV onmiddellijk het eerste exemplaar van de felbegeerde ‘Vergulde Pieper’ uitgereikt.