’Formeren is wat anders dan motie smeden over glyfosaat’

Terwijl in het Catshuis druk werd gewerkt aan een coalitie van VVD, CDA, D66 en GroenLinks, werd in de Tweede Kamer op een deelterrein een heel ander samenwerkingsverband gesmeed.De kabinetsformatie is een nieuwe fase ingegaan, nu een tweede poging om een coalitie te vormen tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks is mislukt. Andermaal strandde het overleg op afspraken over de migratie. Tijdens een korte persconferentie stak informateur Herman Tjeenk Willink zijn gevoelens van lichte ergernis niet onder stoelen of banken. Hij noemde het een schande dat partijen uit de Tweede Kamer, die een meerderheidscoalitie bepleiten, er niet in zouden kunnen slagen tot zo’n meerderheidscombinatie te komen.‘Belangrijkere dossiers’Dat het overleg strandde op het migratiedossier, was voor Tjeenk Willink kennelijk moeilijk verteerbaar, omdat er een aantal – in zijn ogen belangrijkere – dossiers waren waar oplossingen voor moesten worden gevonden. Dan gaat het om de uitdaging van de klimaatverandering, sociale scheidslijnen in de samenleving en verhouding van Nederland met Europa. Tjeenk Willink zei dat de vier partijen eigenlijk de gesprekken hadden willen beginnen over klimaat. Maar iedereen wist dat er nog een los eindje was overgebleven van de mislukte besprekingen onder vorig informateur Edith Schippers; er was geen overeenstemming bereikt over migratie. Tjeenk Willink kwam met een compromistekst over migratie waarover aanvankelijk overeenstemming mogelijk leek, tot Jesse Klaver uiteindelijk toch te veel twijfels had. GroenLinks haakte af.‘De druk om een kabinet te formeren is nu niet zo groot als vier jaar geleden’Er heerste op veel plekken – binnen en buiten het parlement – teleurstelling, omdat er nu wéér een paar weken verloren zijn gegaan. Uiteindelijk wordt een kabinet echter niet beoordeeld op de duur van de kabinetsformatie, maar op de inhoud van het regeerakkoord en het daarbij behorende beleid. Een paar maanden extra maakt dan niet zoveel uit. Als een volgend kabinet over vier jaar de eindstreep haalt, heeft niemand het nog over de duur van de kabinetsformatie. Bovendien is de druk nu niet zo groot als vier jaar geleden, toen Nederland zich nog uit een crisis moest werken.‘Samenwerken met de PVV is onderhand niet langer besmet’Ondertussen ging het werk in de Tweede Kamer gewoon door. En daar was toch een opvallend fenomeen te bespeuren. Gezworen politieke tegenstanders PVV enerzijds en GroenLinks en Partij voor de Dieren anderzijds vonden elkaar in een motie over de beperking van het gebruik van onkruidbestrijder glyfosaat in de landbouw. Nu is die toenadering op dat onderwerp op zich niet zo bijzonder. Wel opvallend was dat de handtekeningen van de drie partijen onder een motie van GroenLinks stonden. Geen van de betrokken partijen kon zich herinneren dat dat ooit eerder was gebeurd. Samenwerken met de PVV is onderhand niet langer besmet. Op onderwerpen blijkt zelfs samenwerking met GroenLinks te kunnen. Al is formeren wel wat anders dan een motie smeden over glyfosaat.