Financiële gevolgen nieuwe GLB nog ongewis

De precieze financiële gevolgen van de huidige voorstellen voor het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid (na 2020) zijn voor het kabinet onduidelijk.Dat komt doordat de Europese Commissie er op verschillende manieren over naar buiten treedt. Maar duidelijk is dat Nederlandse boeren er na 2021 in Europese steun op achteruitgaan. Dat staat in een brief van minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) met de kabinetsbeoordeling van de voorstellen voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB).De Europese Commissie heeft in de financiële voorstellen aangegeven dat er een budget is van ruim 286 miljard voor de eerste pijler (directe steun en sectorale steun) in de periode van 2021 tot en met 2027. In de financiële voorstellen wordt gesproken over een gelijkblijvend budget, terwijl in de GLB-voorstellen gesproken wordt van een daling van 1%.Afname directe steunNederland krijgt volgens de voorstellen vanaf 2021 € 704 miljoen per jaar voor directe steun. In 2020 is dat bedrag nog € 732 miljoen, een afname van 3,9%. Als een vergelijking wordt gemaakt over de huidige periode (2014-2020) en dan een vergelijking gemaakt met de voorgestelde directe steun, is er sprake van een vermindering van 7,2% in euro’s. Daarin is de inflatie nog niet meegerekend.Vrees voor meer regelsHet kabinet steunt de grote lijnen van de voorstellen van de Europese Commissie. In de voorstellen is meer ruimte voor nationale invulling van het beleid en meer doel- en resultaatgericht beleid. Dit zou meer gericht zijn op onder andere klimaat, natuur, milieu, landschap, biodiversiteit en dierenwelzijn. Maar de uitwerking baart het kabinet wel zorgen. De vrees bestaat dat er uiteindelijk niet minder, maar meer regels komen. Nederland zou graag zien dat de Europese Commissie minder krampachtig vasthoudt aan het oude beleid. Anders worden wel stappen gezet om lidstaten meer vrijheid te geven, maar zonder de voorschriften vanuit de Europese Unie voldoende te verminderen.Bezuinigen op landbouwuitgavenWat het budget betreft is het kabinet klip en klaar: het moet minder – ook op landbouwgebied. En er kan geen sprake zijn van een economisch niet-gefundeerde en schadelijke herverdeling van middelen van Nederland naar andere lidstaten. “Nederland zal zich actief inzetten om een dergelijke ongerechtvaardigde herverdeling tegen te gaan.”Nederland zal op tal van punten wijzigingsvoorstellen doen, onder andere waar het gaat om extra verplichtingen voor lidstaten. Verder wil Nederland dat lidstaten een stem hebben bij de beoordeling van de strategische plannen van andere landen, die ze moeten indienen om te laten zien hoe ze aan de EU-doelstellingen willen voldoen.Plafond aan inkomenssteunHet kabinet staat sympathiek tegenover een plafond aan de inkomenssteun, maar vindt het systeem om daarbij de aftrek van arbeidskosten toe te passen niet gewenst. Aan de andere kant moeten doelgerichte betalingen voor leefomgeving en klimaat niet onder het plafond vallen, vindt Nederland. Het kabinet wil af van onnodig gedetailleerde voorschriften op gebied van perceelregistratie en ten aanzien van de monitoring. Lidstaten moeten meer vrijheid krijgen op het gebied van sancties.