‘Fijnstofaanpak ten koste van dierenwelzijn’

Het is goed dat er meer aandacht komt voor fijn stof uit de pluimveehouderij, maar bij een aanpak moet er niet alleen gekeken worden naar stofreductie, maar ook naar dierenwelzijn.Aan fijn stof kunnen endotoxinen (resten van dode bacteriën) zitten die de gezondheid beïnvloeden. Vooral ouderen en mensen met hart- en longaandoening kunnen hiervan last hebben, tot zelfs verhoogde kans op sterfte. Industrie, verkeer, luchtvaart, huishoudens en landbouw zijn fijnstofbronnen.Uitstoot fijn stof uit veehouderij toegenomenTot voor kort was er nauwelijks aandacht voor fijn stof uit de veehouderij. Maar waar volgens metingen van het Rijks Instituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) sinds 1992 de uitstoot van industrie, verkeer en huishoudens is gehalveerd, is die uit de veehouderij, met name de legpluimveehouderij, toegenomen. De legpluimveehouderij is sinds de jaren 80 overgestapt van legbatterijen met roostervloeren op stallen met strooisel, al dan niet met buitenuitloop. Bij deze overgang is niet naar fijn stof gekeken. De fijnstofuitstoot van legpluimveebedrijven zou hierdoor met een factor 10 zijn toegenomen.Lees ook: CBS wijst naar kip bij toename fijn stofTerechte aandacht voor fijn stof uit pluimveehouderijStrooisel is onontbeerlijk voor het welzijn van kippen. Hierin kunnen ze al scharrelend naar voedsel zoeken en kunnen ze regelmatig een stofbad nemen om hun verenkleed te verzorgen. In de legbatterij konden kippen dat niet en omdat dit zo’n grote, ingebakken behoefte is, resulteerde dat in frustratie en schijnscharrel- en schijnstofbadgedrag.’Het is niemands bedoeling dat er mensen als gevolg van pluimveehouderij ziek worden’Begrijpelijk en terecht is er nu sinds een paar jaar wel aandacht voor fijn stof uit de pluimveehouderij. Het is niemands bedoeling dat er mensen als gevolg van pluimveehouderij ziek(er) worden, of zelfs voortijdig overlijden. De pluimveesector staat nu voor de uitdaging de fijnstofuitstoot te verminderen.Nieuwe stalsystemenHet beste is om hele nieuwe stalsystemen te ontwerpen. Zo wordt door Wageningen Universiteit & Research (WUR) binnenkort gestart met een herontwerpproject onder de titel ‘Van fijnstof naar een fijne stal voor mens en dier’. Blijkens die titel kijkt men niet alleen naar fijn stof, maar ook naar zaken als dierenwelzijn en arbeidsgemak.Testen van 10 reductiesystemenStallen voor legkippen gaan zeker 25 jaar mee, dus zijn er ook maatregelen nodig om de fijnstofuitstoot uit bestaande stallen te verminderen. Het Poultry Expertise Centre (PEC) in Barneveld is in dit gat gesprongen en laat op pluimveebedrijven in de Gelderse Vallei 10 reductiesystemen testen. Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is bereid de vastgestelde fijnstofreducties te accepteren met een procentuele veiligheidsmargekorting.Meer aandacht nodig voor dierenwelzijnDat is mooi, maar een minpunt is dat het PEC alleen naar stofreductie kijkt en niet naar aspecten als dierenwelzijn. Zo wordt gekeken naar ‘end-of-pipe’-technieken als een mestdroogtunnel en een droogfilterwand. Deze verminderen wel de uitstoot naar buiten, maar niet het binnenklimaat voor mens en dier. En de zogenoemde strooiselschuif verwijdert een groot deel van de strooisellaag uit de stal, maar daardoor is er minder strooisel voor de kip om in te scharrelen en wordt een kuiltje graven in het strooisel voor een stofbad moeilijker tot onmogelijk. In de proeven van het PEC zou men daarom alsnog ook naar gevolgen voor het dierenwelzijn en andere relevante aspecten moeten kijken. Wellicht kan de pluimveesector dat financieren nu zij sinds kort via een algemeenverbindendverklaring (AVV) bij alle bedrijven in de pluimveesector gelden kan heffen voor onderzoek.