‘Falend toezicht’

Boeren hebben er recht op om gecontroleerd te worden. Daar kan iedereen beter van worden.Vaak klagen boeren over al die toezichthouders die op het erf komen om dingen te controleren. In Brabant komen de toezichthouders in elk geval niet van de gemeente, zo bleek uit een onderzoek. In twaalf van de vijftien onderzochte gemeenten bleken vergunningen af te wijken van de werkelijke situatie: ander stalsysteem, luchtwassers, aantallen dieren, soort dieren, technische voorzieningen en mestopslag. Daardoor kan de uitstoot van stof en ammoniak in werkelijkheid hoger zijn dan is toegelaten.Nieuwe regelgevingIk dacht eigenlijk dat de omgevingsdiensten voor toezicht en handhaving waren ingesteld. Kennelijk doen die in Brabant hun werk niet goed. Maar ja, indirect zijn de gemeenten voor die diensten ook verantwoordelijk. Deze boodschap wekt enige verbazing. Terwijl de provincie bezig is met allerlei nieuwe, strengere regelgeving (staldering, verordening stikstof, Brabantse Zorgvuldigheidsscore, et cetra) slaagt de overheid er nog niet eens in om bestaande regels te handhaven. Daar zou ik dan eerst maar eens mee beginnen. Zolang de kop in de krant luidt ‘Gemeenten Brabant hebben amper zicht op veehouderijen’ is het aanscherpen van regelingen een slag in de lucht, nog afgezien van de juridische houdbaarheid ervan.‘Terwijl de provincie bezig is met nieuwe regelgeving slaagt de overheid er nog niet eens in om bestaande regels te handhaven’.VergunningverleningEen tweede opmerking wil ik ook nog wel kwijt. Er wordt veel energie gestoken in de vergunningverlening voor agrarische bedrijven, zowel door de overheid als vaak ook door de omwonenden – in de vorm van bezwaar en beroep – maar zeker ook door de boeren zelf. Een vergunning kost veel geld. Niemand kan een vergunning aanvragen zonder inschakeling van verschillende experts. Ook moet veel geld worden besteed aan leges. Vaak duurt een vergunningprocedure jaren, dus niet alleen geld, maar ook tijd en energie.Recht op controleGelet op al die inspanningen is het toch wel heel vreemd dat er daarna nooit meer wordt gecontroleerd? In sommige gevallen was er dertien jaar lang niemand meer komen kijken of het allemaal wel klopte. Moeten boeren daar blij mee zijn? Nee, zij hebben er recht op om gecontroleerd te worden. Daar kan iedereen beter van worden.Lees meer columns van Willem Bruil