Europese Rekenkamer bepleit prijs op zoetwatergebruik

Het gebruik van grond- en oppervlaktewater in de landbouw moet meer aan voorwaarden worden verbonden. Dat stelt de Europese Rekenkamer (ERK) in advies aan de Europese Commissie dat dinsdag is gepubliceerd. De rekenkamer beveelt aan de landbouw aan te spreken voor de kosten van de wateronttrekking.Hoe water moet worden beprijst, is afhankelijk van de situatie. Daarvoor geeft de ERK geen blauwdruk. Als lidstaten maatregelen achterwege laten, vanwege de concurrentiepositie van hun eigen boeren, zou de Europese Commissie een duidelijke lijn moeten trekken, vindt de rekenkamer.Lidstaten in de Europese Unie geven boeren te veel vrijstellingen voor het gebruik van zoet water, aldus de ERK. Het Europees landbouwbeleid is er te weinig op gericht om duurzaam watergebruik te stimuleren, stelt de rekenkamer.Een kwart van de Europese wateronttrekking komt op conto van de landbouw. In 2000 is een doel geformuleerd om de watervoorraad spaarzaam aan te spreken op zo’n manier dat de onttrekking niet groter is dan de natuurlijke aanvoer. Dit is niet overal bereikt, aldus de ERK.Toenemende waterschaarsteIn een toelichting zegt Joëlle Elvinger, lid van de Europese Rekenkamer, dat er te veel uitzonderingen zijn die duurzaam watergebruik in de weg staan. In sommige gebieden is toenemende waterschaarste, die in directe relatie staat met de klimaatverandering.Elvinger zegt dat alle lidstaten zich inmiddels wel bewust zijn van de klimaatverandering, maar dat de regelgeving nog niet overal op orde is. Zij vindt dat in het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) meer aandacht moet zijn voor duurzaam watergebruik. Het GLB zou niet moeten toelaten dat in de landbouw investeringen worden gedaan die strijdig zijn met de doelstellingen van de Kaderrichtlijn Water.Waterontrekking regulerenWateronttrekking moet goed gereguleerd worden, met een duidelijk vergunningenstelsel, zo mogelijk door de bedrijven die waterputten boren wettelijk te registreren en te controleren.De rekenkamer legt onder andere de vinger op de vrijwillige gekoppelde steun die sommige lidstaten geven voor waterintensieve teelten (noten, rijst, groenten en fruit) in gebieden met tekort aan water. De lidstaten leggen geen beperkingen op aan het gebruik van zoet water. De Europese Commissie zou voorwaarden moeten stellen om niet-duurzaam watergebruik in die situaties te voorkomen.Meer aandacht voor hergebruik waterDe lidstaten moeten meer aandacht hebben voor het vasthouden van water en het hergebruik van (afval)water. Els Brems van de ERK zegt dat drainage van landbouwgronden niet altijd in lijn is met duurzaam watergebruik. Drainagesystemen voeren hemelwater snel af, waardoor het niet via de bodem het grondwater kan bereiken. In andere gebieden speelt ook de verharding van grote oppervlakten (stedelijke bebouwing, straten, wegen) een rol bij een tekort aan aanvoer van hemelwater naar het grondwater.