Europese rechter legt extra eisen op aan stikstofaanpak

De Europese rechter stelt nadere eisen aan de afgifte van natuurvergunningen onder het Programma Aanpak Stikstof, die er mogelijk toe leiden dat de afgifte van natuurvergunningen nog moeilijker wordt.Feitelijk verandert het arrest van het Hof op dit moment niets aan de situatie in Nederland. De uitspraak van de Europese rechter zal begin volgend jaar worden verwerkt in een uitspraak van de Raad van State over een aantal vergunningaanvragen.De Europese rechter houdt het Programma Aanpak Stikstof (PAS) overeind, maar stelt dat de overheid ten onrechte al de verwachte positieve effecten van bij voorbeeld betere stalsystemen of vermindering van ammoniakuitstoot door ander voer meerekent. Volgens de EU-rechter moet onomstotelijk vaststaan dat die positieve effecten er zijn, voordat je ze mag meerekenen. De Raad van State hintte daar vorig jaar ook al op. Het ministerie en de provincies hebben afgelopen zomer nadere onderbouwing gegeven bij de aannames over te verwachten positieve effecten en berekeningen over de depositie door autonome ontwikkelingen. De EU-rechter zegt dat autonome ontwikkelingen sowieso niet moeten worden meegerekend.PAS loopt flinke kleerscheuren op door uitspraak rechterHet systeem van preventieve maatregelen in het PAS, gecombineerd met maatregelen achteraf en de mogelijkheid om zelfs bedrijven te sluiten, voldoet in de ogen van de Europese rechter aan de eisen van de Europese Habitat-richtlijn die tot doel heeft de flora en fauna te beschermen.Het beweiden door vee en het bemesten van grond moeten worden meegewogen bij de afgifte van een natuurvergunning. Alleen als de bemesting en beweiding niet zijn veranderd sinds de aanwijzing van het Natura2000-gebied, kan dat achterwege blijven.Daarmee heeft het Programma Aanpak Stikstof (PAS) forse kleerscheuren opgelopen, maar blijft het wel juridisch overeind. Het PAS is bedoeld om kwetsbare Natura2000-gebieden te beschermen en tegelijkertijd bedrijvigheid in de omgeving van die gebieden mogelijk te maken. Maar provincies en rijk moeten sterke argumenten en wetenschappelijke onderbouwing hebben om de huidige systematiek overeind te houden.Aerius-systeem voldoet aan eisen volgens Europese rechterVoor het PAS is een complex systeem gebouwd (Aerius) dat per bedrijfsactiviteit beoordeelt of er sprake is van stikstofdepositie op een kwetsbaar natuurgebied en dat tegelijkertijd bijhoudt hoe de stikstofdepositie in een gebied zich ontwikkelt, waardoor provincies tijdig kunnen ingrijpen en kunnen stoppen met het afgeven van vergunningen.Aan de andere kant staat de Europese rechter wel toe dat het zogenoemde Aerius-systeem wordt gebruikt om te beoordelen of er sprake is van depositie van stikstof op een beschermd en kwetsbaar Natura2000-gebied. De Europese rechter vindt dat in Nederland kan worden volstaan met een meldingsplicht als de stikstofneerslag door een bedrijfsactiviteit beneden een bepaalde waarde blijft. Dan moet echter wel wetenschappelijk onderbouwd vaststaan dat de bedrijfsactiviteiten ‘geen schadelijke gevolgen hebben voor de natuurlijke kenmerken van de betrokken gebieden’, aldus de Luxemburgse rechter. Of dat zo is, moet de Nederlandse rechter beoordelen.