ESBL-genen verspreiden zich in de voedselketen

Wageningen - De ESBL-bacteriën die worden aangetroffen bij zowel kippen als mensen, hebben steeds vaker dezelfde genen. De suggestie dat de bacteriën zich door de voedselketen verplaatsen, wordt hierdoor steeds aannemelijker.Dit blijkt uit een Europees EFSA-rapport over het gebruik van antibiotica in de veehouderij en de verspreiding van ESBL-bacteriën.

ESBL staat voor Extended Spectrum Beta-Lactamase. Dit is een enzym dat bepaalde soorten antibiotica (penicillines en cefalosporines) kan afbreken. De bacteriën die ESBL’s kunnen produceren (Klebsiella, Escherichia coli), zijn gewone darmbacteriën. Zulke bacteriën zijn onschadelijk zolang ze zich in de darm bevinden van gezonde personen, maar kunnen infecties veroorzaken, soms zelfs ernstig.

In het EFSA-rapport wordt gerefereerd aan Nederlands onderzoek. Utrechtse en Wageningse onderzoekers hebben de genen vergeleken van de ESBL-producerende bacteriën die waren gevonden bij ziekenhuispatiënten, supermarktkippen en pluimveebedrijven. Over een periode van drie maanden in 2009 werden zes varianten van ESBL-genen geïsoleerd. Opmerkelijk was dat deze genen bij 35 procent van de ziekenhuispatiënten identiek waren aan de ESBL-genen op kippenvlees. Dit is gebaseerd op vijfhonderd analysemonsters van ziekenhuispatiënten en honderd supermarktkippen.

Volgens veterinair onderzoeker Dik Mevius van de Wageningen Universiteit, die betrokken was bij het onderzoek, wordt het steeds aannemelijker dat ESBL-besmettingen bij de mens voortkomen vanuit de veehouderij. Volgens Mevius wordt het steeds aannemelijker dat er een link is tussen de bacteriën die humane besmettingen veroorzaken en de bacteriën die bij kippen voorkomen. “Toch kunnen we niet zeggen dat de mensen direct ziek kunnen worden door het eten van kippenvlees. In het onderzoek hebben we alleen aangetoond dat dezelfde genen door de voedselketen worden gevonden”. In het rapport van EFSA wordt aangedrongen op een betere monitoring van de aanwezigheid van de ESBL-bacteriën en de verspreiding van de ESBL-genen door de voedselketen.