Enquête: niet-snavelbehandelen verslechtert dierenwelzijn

Vakblad Pluimveehouderij vroeg pluimveehouders welke veranderingen in de praktijk leiden tot een verbetering of juist verslechtering van het dierenwelzijn. Lees het resultaat van deze enquête.De afgelopen jaren zijn allerlei veranderingen doorgevoerd in (delen van) de pluimveehouderij met het oog op verbetering van het dierenwelzijn. Niet altijd ervaren pluimveehouders die in de praktijk echter als daadwerkelijke verbeteringen. Dat blijkt ook uit de enquête die Pluimveehouderij hield onder pluimveehouders, met als thema dierenwelzijn. Wat komt dierenwelzijn ten goede of ten slechte?In deze enquête is pluimveehouders gevraagd om uit het volgende lijstje aan te vinken welke veranderingen zij het dierenwelzijn ten goede of ten slechte vinden komen (of geen effect hierop vinden hebben): overgang van legbatterij naar ander systeemovergang van verrijkte kooi naar ander systeemniet behandelen van snavelsstoppen met ingrepen anders dan snavelbehandelenovergang van reguliere vleeskuikenrassen naar langzamer groeiendlaten uitkomen van kuikens in de stalearly feeding van kuikens in de broederijuitloop naar buitenoverdekte uitlooplagere bezettingdaglicht in de stalverstrekken van afleidingsmateriaalverlaging van voetzoollaesiescoresgeslachtsbepaling van broedeieren (leg) om doden haantjes te voorkomengeen van genoemde veranderingen heeft effectVan de 118 deelnemende pluimveehouders gaf 55% aan legkippen c.q. opfoklegdieren te houden, 28% houdt vleeskuikens, 14,6% ouderdieren. Daarnaast namen 1 eenden- en 1 kalkoenhouder deel aan de enquête. _{Tekst gaat verder onder de grafieken.} Pluimveehouders meest eens over niet-snavelbehandelenMet stip op 1 staat bij de meerderheid van de pluimveehouders die deelnamen aan de enquête (ongeacht de deelsector waar zij in werkzaam zijn), het stoppen met snavelbehandelen bij kippen. Dit is een maatregel die het dierenwelzijn juist verslechtert. Over dit onderwerp zijn de respondenten het meest eensgezind. 63% vindt dat daarmee het dierenwelzijn achteruit is gegaan.Een vermeerderaar laat weten: “Dieren hebben wapens gekregen nu sommige ingrepen niet meer gedaan mogen worden en verwonden elkaar daarmee.” Meerdere pluimveehouders benoemen dat de ingreep aan de snavel slechts minimaal was, maar het effect in de stal zonder ingreep heel groot. Zij signaleren meer uitval, meer beschadiging aan de kippen en meer stress als gevolg van pikkerij. Legpluimveehouders en opfokkers noemen verstrekken van afleidingsmateriaal het meest als zinvolle maatregelMeer positieve dan negatieve dierenwelzijnsmaatregelenMaar er worden ook veel dierenwelzijnsmaatregelen als positief ervaren. De respondenten vinkten meer welzijnsmaatregelen als positief dan als negatief aan. Legpluimveehouders en opfokkers noemen verstrekken van afleidingsmateriaal het meest als maatregel die het dierenwelzijn verbeterd heeft. Bij vleeskuikenhouders zijn dit: uitkomst in de stal en verlaging van voetzoolleasies. Een vleeskuikenhouder licht toe: “Bij uitkomen in de stal is er minder stress voor de kuikens en de stal is droger, waardoor de dieren minder last hebben van voetzoollaesies”. Een ander beaamt dit en ziet het bovendien als win-winsituatie: “Uitkomen in de stal is én beter voor de dieren én beter voor de resultaten.” Weer een andere vleeskuikenhouder laat weten alleen wat te zien in de combinatie van een lagere bezetting en andere rassen. “Dat geeft in mijn ogen duidelijk een verbetering van het dierenwelzijn, van de rest van de voorgestelde veranderingen zie ik nog geen effect.” De overgang naar conceptkuikens wordt niet unaniem bejubeld, nog los van de negatieve effecten die deze kuikens hebben op klimaat. 23% van de deelnemers vindt dat de overgang van reguliere naar langzamer groeiende vleeskuikenrassen het dierenwelzijn verbetert.Vleeskuikenhouders noemen uitkomst in de stal en verlaging van voetzoollaesiescores het vaakst een zinvolle maatregelAfschaffen legbatterij grootste dierenwelzijnsverbeteringVoor alle respondenten geldt dat dat de overgang van legbatterij naar andere systemen wordt gezien als de grootste verbetering voor het dierenwelzijn in de pluimveehouderij; 60% vindt dat een vooruitgang. In de toelichting hierop noemen zij dat dieren vrijer kunnen bewegen en plek hebben voor afzondering. In combinatie met andere veranderingen – zoals het verstrekken van afleidingsmateriaal – zien pluimveehouders ook dat dieren meer natuurlijk gedrag kunnen uitoefenen.

Enkele deelnemers vinden de overstap naar alternatieve huisvestingssystemen juist leiden tot minder dierenwelzijn. Eén van hen licht dit toe. De combinatie van de overstap naar alternatieve systemen, buitenuitloop en niet-behandelen van snavels heeft volgens diegene meer zieke en dode dieren tot gevolg. Een legpluimveehouder/opfokker reageert: “Ik mis hier voor de zoveelste keer de koloniehuisvesting. Dat systeem is de beste verandering in de pluimveehouderij.” _{Tekst gaat verder onder de grafieken.} Weinig enthousiasme over buitenuitloopDe buitenuitloop kan op weinig enthousiasme rekenen onder de pluimveehouders die deelnamen aan deze enquête. Slechts 11% ziet dit als verbetering van het dierenwelzijn. Daarmee scoort deze het laagst van alle veranderingen/maatregelen die als optie genoemd zijn. Uitloop naar buiten verhoogt de ziektedruk en het risico op besmettingen, en verslechtert daardoor het dierenwelzijn; zo luidt het veel genoemde argument. In het ergste geval moeten dieren zelfs geruimd worden vanwege vogelgriep.

De overdekte uitloop wordt gezien als beter alternatief, waarmee dieren toch de bewegingsruimte hebben zonder de risico’s die aan volledige buitenuitloop kleven. “Hiermee kan het dier beter natuurlijk gedrag vertonen, zonder dat het de nadelen heeft zoals die er zijn bij buitenuitloop van oktober tot en met maart,” aldus een legkippenhouder/opfokker.Dierenwelzijn niet zwart-witDuidelijk uit deze resultaten wordt dat dierenwelzijn niet zwart-wit is. Wat de één als positief ervaart, ziet de ander juist als maatregel met heel negatieve consequenties. Er zijn maar drie onderwerpen waarover een meerderheid van de 118 respondenten het eens is:het snavelbehandelende overgang van de legbatterij naar andere systemenhet verstrekken van afleidingsmateriaal als stro- of luzernebalen of pikblokkenDie laatste twee hebben volgens een meerderheid van de deelnemers het dierenwelzijn in de sector verbeterd. Een legpluimveehouder/opfokker licht toe: “Dieren hebben meer mogelijkheden tot het uitvoeren van natuurlijk gedrag. En afleidingsmaterialen in de stal leiden tot minder pikkerij.”