Eind aan ondergelopen graan

Door het weghalen van alle vegetatie in de bergen ontstaat veel wateroverlast in de dalen. De graanvelden staan nu vaak blank. Wilgentuinen zijn een oplossing, beter is water weer vast te houden in de bergen.We zouden de volgende dag vertrekken uit Dar e Suf. ‘s Avonds werd de lucht zwart en begon het te regenen. De volgende ochtend keek ik uit het raam en zag een file (nou ja, een kleintje: 15 voertuigen is hier al heel wat) van minibus-taxi’s in de hoofdstraat staan. Het was foute boel. De rivier was vol water en omdat er geen brug is en we dus door de rivier moeten, konden we niet weg.

Deze file is een van de gevolgen van het weghalen van alle vegetatie van de bergen. Er is daar geen waterberging meer. Als het regent, spoelt het water met grote vaart de berg af en neemt stenen, grond en grind met zich mee. En dat komt dan allemaal in de rivier terecht. Na vijf uur wachten hebben we het erop gewaagd. Iemand is tot zijn knieën voor de auto uitwadend er goed doorgekomen. Dat was maar goed ook, want ‘s avonds begon het weer te regenen en die regen hield nog een hele dag aan. Als we gewacht hadden, had ik mijn één-keer-per-week vliegtuig in Kabul wel kunnen schudden.

Deze overstromingen zijn funest. Niet alleen voor het milieu, maar ook voor de gewassen die langs de rivier staan. Steeds vaker staan die velden onder water en dan is het gedaan met het graan. Ik heb nu voorgesteld er maar wilgentuinen van te maken. Brandhout, zelfs als het takken of twijgen zijn, is goed aan de prijs en zulke wilgenstobben lopen wel weer uit nadat ze blank hebben gestaan. Het probleem is alleen dat veel land door sharecroppers verbouwd wordt en die mogen geen meerjarige gewassen planten. Dat zou ze te veel rechten geven. Er moet nog maar eens over gediscussieerd worden hoe dat anders kan.Water vasthouden werktIn de bergen hebben we nu op drie plekken proeven aangelegd om water vast te houden en weer wat vegetatie te krijgen. De gemeenschappen hebben besloten tijdelijk niet met hun vee naar die gebieden te gaan, zodat wat men zaait de kans heeft, samen met de natuurlijke vegetatie, weer een ‘grasmat’ te vormen.

Deze watershed management benadering had dit jaar kennelijk al effect. De dorpelingen waren blij dat er geen ‘grijze’ overstroming was. Aan de kleur van het vloedwater herkent men hier waar de stormvloed vandaan komt door het erin opgeloste sediment. Het ‘grijs’ kwam uit het gebied waar we aan het werk zijn.

En nu maar hopen dat het gras het goed gaan doen en de mensen overeenstemming kunnen bereiken over een meer duurzaam gebruik van het land als er weer vegetatie is!Foto's: Anton van Engelen