Partner
Foto: Abbi-Aerotech RundveePartner

Dwarsventilatie voor fris stalklimaat en minder hittestress

Runderen hebben door hun ruminale spijsvertering een zeer hoge warmteproductie. Daar komt iedere zomer de aanhoudende hitte bij, die talrijke prestatieparameters van melkkoeien beïnvloedt. Al vanaf een temperatuur van 18 graden zijn bij deze hoogproductieve dieren de eerste tekenen van een verhoogde ademfrequentie, verslechtering van de voeropname en vermindering van de ligtijden zichtbaar. Uit een ademfrequentie van meer dan 70 ademhalingen blijkt reeds dat de dieren last hebben van de hitte.

De natuurlijke ventilatie door een vrije luchtstroom in de stal wordt verbeterd door de zijwanden volledig te openen, maar tijdens warme zomerdagen met hoge temperaturen staat de lucht vaak stil en vindt geen ventilatie plaats.

Koeling door ventilatoren

Abbi­-Aerotech B.V. brengt al vanaf 2010 het dwarsventilatiesysteem op de markt. Door het gebruik van ventilatoren, die worden opgehangen in de zijwanden, wordt frisse buitenlucht in de stal geleid, waardoor de dieren actief worden gekoeld. Door de luchtbeweging op de dieren wordt de warmteafgifte van de dieren ondersteund, waardoor de gevoelstemperatuur wordt verlaagd.

Met een luchtsnelheid van minimaal 2 m/s wordt een afkoelingseffect bereikt. De lucht wordt langs de liggende koeien in de lengte van de ligboxen geblazen, waardoor optimale koeling plaatsvindt. Daarbij worden de Abbifan 140­XXP-ventilatoren automatisch in een hoek van 15 tot 18 graden naar voren gebogen, om de nodige luchtsnelheid bij de dieren te realiseren.

De onderkant van de ventilator dient 2,70 meter boven het ligvlak te worden aangebracht, waardoor volgens de veiligheidvoorschriften geen beschermrooster hoeft te worden gebruikt. Schoonmaak- en onderhoudswerkzaamheden worden een stuk eenvoudiger, en de luchtcapaciteit wordt niet beperkt. Bovendien wordt de luchtkwaliteit in de stal aanzienlijk verbeterd, en zijn er minder problemen met vliegen.

Stroomverbruik is belangrijk

Bij de keuze van de ventilator zijn niet alleen de aanschafkosten van belang, maar moet ook worden gekeken naar het feitelijke stroomverbruik, de realiseerbare luchtsnelheid en de geluidsproductie.

Daarbij is de luchtcapaciteit minder belangrijk, maar informatie over de luchtsnelheid over verschillende afstanden des te meer. De ventilatoren draaien gemiddeld ca. 2.500 uur per jaar, al dan niet met vol vermogen. De Abbifan 140­XXP­2-ventilatoren hebben door de rechtstreekse aandrijving met een EC­motor een maximaal stroomverbruik van 530 W/u in de hoogste stand, wat per ventilator een besparing oplevert van ca. € 450,00 per jaar ten opzichte van andere modellen. Bovendien heeft de rechtstreekse aandrijving het extra voordeel dat geen onderhoudskosten ontstaan.

Lees verder onder de foto

Met een luchtsnelheid van minimaal 2 m/s wordt een afkoelingseffect bereikt. De lucht wordt langs de liggende koeien in de lengte van de ligboxen geblazen, waardoor optimale koeling plaatsvindt. - Foto: Abbi-Aerotech

Met een luchtsnelheid van minimaal 2 m/s wordt een afkoelingseffect bereikt. De lucht wordt langs de liggende koeien in de lengte van de ligboxen geblazen, waardoor optimale koeling plaatsvindt. – Foto: Abbi-Aerotech

Koeling met water

De koeling door verdamping kan worden gerealiseerd met behulp van twee methoden, die allebei volgens hetzelfde fysische principe werken. Door de gerichte verdamping van water komt koude vrij.

Dit kan rechtstreeks op de rug van de koe bij het voerhek plaatsvinden met gebruikmaking van sprinklers, het zogenoemde soaken (doornat maken), of het water kan met behulp van hogedrukvernevelingsinstallaties van 70 bar uiterst fijn verneveld in de lucht worden gebracht. Bij verneveling zakt de luchttemperatuur met ca. 4 tot 6 graden. Bij soaking zakt de lichaamstemperatuur van de koe iets.

Automatische aansturing

Bij het gebruik van soaking worden de sprinklers in een buis aan het voerhek gemonteerd. De sproeiers produceren grote druppels en worden automatisch aangestuurd door een aan/uit­programma. De begrenzende factor is bij beide systemen de luchtvochtigheid in de stal.

Door dwarsventilatie wordt de installatie van een hogedrukvernevelingsinstallatie eenvoudiger en aanzienlijk goedkoper. Bovendien hoeven de sproeiers niet op de ventilator te worden gemonteerd.

In alle gevallen dient de ventilatie automatisch te worden aangestuurd. Koeien zullen de komende jaren steeds vaker worden blootgesteld aan hittestress. Het is aan de melkveehouder om de juiste maatregelen te treffen om de hittebelasting te verminderen, zodat met gezonde en hoogproductieve koeien melk kan worden geproduceerd.

Lees meer over oplossingen voor het klimaat in de stal van Abbi-Aerotech