Duitse studie: migranten beter klaarstomen voor functies in landbouw

Duitsland heeft meer nog dan de West-Europese buurlanden te maken met een enorme instroom van vluchtelingen. De bereidheid bij de boeren om ze aan te stellen als werknemer is vrij groot, want de vraag naar personeel neemt toe. Voordat op ruime schaal migranten kunnen worden aangesteld moet er echter wel wat gebeuren.De agrarische arbeidsmarkt staat voor grote uitdagingen. Eén ervan is het opnemen van mensen met een immigratie-achtergrond. ‘De pluralisering van de maatschappij zal ertoe leiden dat het bestand aan nieuwe vakkrachten ‘bonter’ wordt’, concludeert een studie door de Edmund Rehwinkel-Stiftung in opdracht van de Landwirtschaftliche Rentenbank in Duitsland. Ongekwalificeerde arbeidskrachtenDe vraag naar personeel is groot en groeit verder, onder meer doordat de bedrijven groter worden, maar ook door vergrijzing. Door de grote instroom van vluchtelingen is er voldoende potentieel. Het probleem is echter dat het in veruit de meeste gevallen gaat om ongekwalificeerde arbeidskrachten, die helemaal niet aansluiten op de vraag. Het werk in de landbouw wordt vooral door de toenemende digitalisering (‘Landbouw 4.0’) steeds gecompliceerder en is niet meer in een handomdraai bij te brengen. Zowel opleidingen als leveranciers van gedigitaliseerde mechanisatie-apparatuur moeten daarop inspelen. De fabrikanten daarvan zouden de eenvoud van de bediening meer aandacht moeten geven dan nu. Kwart heeft personeel nodigUit een enquête blijkt dat een kwart van de landbouwondernemers op de korte of middellange termijn extra personeel nodig heeft. De meesten zijn daarbij bereid om vluchtelingen en asielgerechtigden aan te stellen. Dat willen de ondernemers echter niet als ze daarbij geen hulp krijgen van bemiddelende instanties. Een belangrijke wens is dat ze daarbij kunnen rekenen op een vaste gesprekspartner. Er staan maar weinig migranten uit de categorie asielzoekers en vluchtelingen bij de arbeidsbemiddelingsinstanties ingeschreven, die het Duits zodanig beheersen dat ze zouden kunnen functioneren op een landbouwbedrijf. Sectorspecifieke initiatievenOm dit gat tussen vraag en aanbod te dichten, zijn initiatieven nodig die specifiek toegesneden zijn op de sector. Een goed voorbeeld is volgens de opstellers een initiatief van de Landbouwkamer Nedersaksen, waar integratie- en taalcursussen sterker worden verbonden met het ontwikkelen van beroepskwalificaties. Coaches nodigVoorts wordt gepleit voor de aanstelling van coaches op de landbouwbedrijven. Deze coaches hebben de taak om de eenmaal aangestelde migrant intensief te begeleiden. De coaches zijn zo de schakel tussen opleiding en praktijk. Navolging verdient ook de inrichtingen van ‘consult- en clearingkantoren’, zoals de Landbouwkamer Nedersaksen heeft gedaan. In zo’n kantoor zitten arbeidsbemiddelaars en boeren met vacatures als gelijkwaardige partners aan tafel, eventueel samen met andere relevante netwerkpartners, om ervaringen uit te wisselen. De Landbouwkamer Nedersaksen heeft daarnaast een online beurs voor agrarische arbeidsplaatsen gelanceerd. Die kan de basis vormen voor de ontwikkeling van een systematische databank waarin antwoorden op vragen ten aanzien van de aanstelling van migranten zijn terug te vinden, en waar bedrijfsleiders op zoek naar personeel zich kunnen oriënteren.