Duitse Boerenbond: overheid kan weinig doen tegen prijscrises

Overheidsingrijpen in de markt helpt niet tegen prijscrises. Aan die visie houdt de Duitse Boerenbond vast. Analyses van landbouweconomen staven die visie.In de EU wordt onophoudelijk gediscussieerd over de mogelijkheden om de productie centraal te sturen – lees: te reduceren – in tijden van crisis. Deze discussie geldt met name in de melksector die vorig jaar met een diep prijsverval te maken kreeg. De roep om een of andere vorm van quotering dan wel interventie won al gauw weer aan kracht. Ook in Duitsland, waar het Bauernverband en de zuivelorganisatie Milchindustrie-Verband (MIV) echter iedere vorm van centraal geleide productiebeheersing steevast en standvastig blijven afwijzen. Ondanks het tweede EU-hulppakket waarmee Brussel vorig jaar uiteindelijk toegaf aan de noodkreten. FeitencheckIn een nieuwe, zojuist gepubliceerde ’Faktencheck’ (check van de feiten) onderstreept het Bauernverband zijn afwijzende houding nogmaals, aan de hand van een serie analyses die de afgelopen jaren zijn opgesteld door landbouwonderzoeksinstellingen als het Thünen-Institut en het Institut für Ernährungswirtschaft. Die onderzoeken tonen volgens het Bauernverband aan dat ‘planeconomische instrumenten totaal ongeschikt zijn om overproductie en prijsverval doorslaggevend te beïnvloeden’.OnmachtAan deze onmacht ligt de geliberaliseerde en geglobaliseerde markt ten grondslag, een ontwikkeling die de politiek de afgelopen twintig jaar doelbewust heeft gewenst, stelt de boerenfederatie vast. De consequentie is dat overheidsingrijpen op beslissingen die op individueel bedrijfsniveau worden genomen, geen effect meer sorteert, of althans niet meer voldoende effect. Dat geldt ook als sprake is van een volledig gesloten Europese markt, een scenario dat overigens als volkomen onrealistisch wordt afgedaan. De overheidsmaatregelen komen in crisissituaties bovendien vaak te laat. Daarbij wordt ook nog eens het concurrentievermogen van de hele melksector verzwakt. Opgelegde melkproductiebeperking door de overheid haalt weinig uit, zo concludeert het Duitse Bauernverband. - Foto: Anne van der Woude6,4 miljard kilo per centHet Institut für Ernährungswirtschaft in Kiel, gespecialiseerd in zuivelmarktanalyses, meende bijvoorbeeld al in 2015 dat de melkproductie in de EU met 6,4 miljard kilo moet worden beperkt, om de melkprijs ook maar met slechts 1 cent per kilo op te krikken. Dat volume komt overeen met de jaarproductie van heel Spanje of – om dichter bij huis te blijven – de jaarlijkse melkproductie van de deelstaat Nedersaksen, dat bepaald niet als een kleine melkregio geldt. Hooguit beperkt effectHetzelfde instituut in Kiel bevestigt het resultaat van een in opdracht van de Europese Commissie uitgevoerde studie van ‘leidende Europese landbouweconomen’ in 2013. In die studie werd geconcludeerd dat een snel prijsherstel door een centrale volumeregulering onwaarschijnlijk is en in het gunstigste geval hooguit beperkt zou uitpakken, vooral als gevolg van de integratie van de Duitse sector in internationale markten. Door de overheid vastgelegde volumes vergen hoge kostenDoor de overheid vastgelegde volumes vergen voorts hoge bureaucratische kosten. Het Thünen-Institut concludeerde in september dit jaar in een nieuwe analyse dat 20% van de productiebeperking in Duitsland, die door het tweede hulppakket van de EU is bereikt, in feite het resultaat is van bedrijfsbeëindigingen. Dat wil zeggen: bedrijven waar de productie sowieso zou zijn beëindigd.