Duits areaalverlies aan bouw en wegen moet naar nul

Anders dan in Nederland is het verlies van landbouwgrond en natuur aan woningbouw en infrastructuur in Duitsland een zaak die veel politieke aandacht krijgt. Ook van de kant van de georganiseerde landbouw.De Duitse overheden – federale regering, deelstaten en plaatselijke en regionale overheden – zijn er tot dusver niet in geslaagd het verlies aan areaal aan de bouw van woningen, bedrijfsgebouwen en verkeersinfrastructuur toereikend in te dammen. Dat erkent de regering in haar vorige week op tafel gelegde nieuwe milieurapport, ’Umweltbericht 2019’. Het areaalverbruik voor bouw en verkeer noemt het rapport ‘een sluipend fenomeen’ waardoor landschappen verbrokkelen en natuur- en landbouwgebieden dreigen te verdwijnen. De oplossing die het rapport aangeeft is dat de bebouwingsdichtheid omhoog moet, een maatregel die in het Nederlands veelal ‘inbreiden’ (als het tegenovergestelde van uitbreiden) wordt genoemd. 58 hectare per dagIn de periode 2014-2017 lag het verbruik voor de genoemde doeleinden op gemiddeld 58 hectare per dag. Dat komt neer op rond de 82 voetbalvelden, stellen de rapporteurs van het milieuministerie vast. Het verbruik is wel minder dan in eerdere periodes. In de jaren van 1993 tot 2003 werd nog 120 hectare per dag opgeofferd aan infrastructurele voorzieningen. Van een daling is derhalve wel sprake, maar van de in 2002 opgestelde doelstelling om het areaalverlies tot 30 hectare per dag te beperken is Duitsland nog duidelijk een eind verwijderd. De laatste tijd zijn de ambities van de regering op dat punt bovendien aanzienlijk opgeschroefd en moet het areaalverlies worden beperkt tot hooguit 20 hectare per dag met als einddoel in 2050 uiteindelijk netto 0 hectare. Die doelstelling heeft de regering zich opgelegd in 2016.Grondprijs steeg 230% in 10 jaarVraag naar grondDat is in lijn met wat de Europese Commissie meent wat er moet gebeuren. “Maar een voortzetting van de gemiddelde ontwikkeling van de afgelopen jaren zal niet voldoende zijn om de reductiedoelen te bereiken,” geven de rapporteurs toe. Om wel zover te komen zal het een en ander moeten veranderen. De ruimte voor bebouwing moet beter worden benut. Dat is ‘een centrale uitdaging’, maar er bestaan ‘aanzienlijke onzekerheden over de toekomstige ontwikkeling van de bevolking’. Daarbij wijzen zij zonder omhaal op de immigratie van buiten Duitsland ofwel de komst van grote aantallen vluchtelingen, waarvoor uiteindelijk ook woonruimte zal moeten worden gevonden. Een rol speelt ook dat grond toenemend een globaal product, ofwel (citaat rapport) ‘een object van internationale investeerders’ geworden is. Hier noemen de rapporteurs het verschijnsel ‘land grabbing’. Niet genoemd wordt dat de prijzen van landbouwgrond mede daardoor fors stegen. Het Statistische Bundesamt maakte vorige week bekend dat voor landbouwgrond in Duitsland nu gemiddeld 230% meer moet worden betaald dan 10 jaar geleden.