‘Duidelijke landbouwtaal op Prinsjesdag’

Zo, dat weten we dan weer. Of liever: we wisten het al. Landbouw telt niet meer mee in Den Haag. Dat kon niet duidelijker worden gezegd dan in de miljoenennota van 2017.Er komt alleen geld beschikbaar voor extra toezicht (meer ambtenaren op het erf), cybersecurity en groen onderwijs. Verder niets.Dat de PvdA zo denkt en doet, dat is niet nieuw. Dat de VVD, de huidige en toekomstige regeringspartij, dit ondersteunt is zorgwekkend. Niets immers over het leed van de pluimveehouders en de eventuele mogelijkheden met overheidsbijdragen om dit leed te verzachten. Niets over het oplossen van de chaos van het fosfaatdossier. De boeren hebben meer vee gehouden, zeker, maar de overheid heeft gefaald met de regelgeving. Als die er eerder was gekomen, hadden we niet het drama van nu gehad.Toekomst van de landbouwOok over de toekomst van de landbouw is men duidelijk. Na wat loze loftuitingen over de waarde van de agrarische sector voor de export, komen we bij de uitwerking: meer controle op de kwaliteit van voedsel en rekening houden met maatschappelijke belangen. Dat betreft dan vooral ook dierenwelzijn.Helder is de koers die de landbouw moet varen. Er staat klip en klaar dat we bezig zijn met een transitie naar natuurinclusieve landbouw en een duurzaam voedselsysteem. Over gangbare landbouw wordt niet gesproken. Ook wordt niet gezegd dat die best duurzaam kan zijn, terwijl dat heel goed mogelijk is.‘Heel Europa zou natuurinclusief en duurzaam moeten worden’Kortom, de koers wordt in een paar zinnen in de zijlijn uitgezet, maar op geen enkele wijze een oplossingsrichting. Want we zijn immers nog lang niet natuurinclusief. Ook geen enkele beschouwing over wat dit gaat betekenen voor de boeren, waarvoor dan geen plaats meer is. Of de consument, die uiteindelijke minimaal de kostprijs en liefst een beetje meer moet betalen. Ook geen verwijzing naar het buitenland, terwijl door de open grenzen heel Europa de markt is. Heel Europa zou dus ook natuurinclusief en duurzaam moeten worden. Maar daarover geen woord.Al met al een pijnlijk duidelijk verhaal. We hebben geen invloed meer in Den Haag en er wordt over ons beslist. Dat kan ook gemakkelijk, omdat we als boeren zelf onderling zo verdeeld zijn. En over elke verdeelde groep beslissen anderen. ‘Ongemakkelijke waarheid’Mijn enige hoop is de nieuwe regering van VVD, D66, CDA en ChristenUnie. Van een paar partijen kunnen we begrip voor de Landbouw verwachten. Als ze dat hebben, moet dat naar voren komen uit de regeringsverklaring van over een maand. Wie weet komt er weer een minister van landbouw. Komt er geen nieuws over de landbouw in de regeringsverklaring, dan vrees ik dat de duidelijkheid van nu de werkelijk wordt.Voor de boer een ongemakkelijke waarheid.