‘Doorberekenen milieukosten gecompliceerd’

Eind juni hebben oud-EU-landbouwcommissaris Fischler en oud-landbouwminister Veerman een notitie aangeboden aan het Europese Parlement over de wenselijke veranderingen van het landbouwbeleid.Een van hun suggesties is om milieukosten mee te nemen in de prijzen van voedingsmiddelen (‘beprijzing’). Zoiets wordt van diverse kanten al langer bepleit, onder meer door Milieudefensie. Die organisatie heeft dus gewichtige medestanders, al weet ik niet of Fischler en Veerman dat een prettig idee vinden.In theorie valt voor beprijzing veel te zeggen, maar in de praktijk is deze niet eenvoudig te realiseren. De eindeloze discussie over de kilometerheffing vormt daarvan een duidelijk voorbeeld. Voor de voedingssector is het waarschijnlijk nog lastiger.Open grenzen en concurrentieIn de eerste plaats omdat je te maken hebt met open grenzen en de bijbehorende concurrentie. De mogelijkheden voor doorberekenen van milieukosten worden daardoor beperkt. Je zou afspraken moeten maken in EU-verband en zelfs met niet-EU-landen. Dat lijkt moeilijk haalbaar. Kun je trouwens van mevrouw Lie in Beijing verlangen dat zij voor varkenspoten extra betaalt, omdat Nederland een mestprobleem heeft?‘Eigenlijk zou je de beprijzing moeten koppelen aan de mate van (on)duurzaamheid en dat is erg ingewikkeld’Ook is het verband tussen de prijs van voedsel en het koopgedrag vrij zwak, zoals onder meer naar voren kwam in studies over de vleestaks. Mensen gaan niet veel minder kopen als een product iets duurder wordt. Ook zou je de beprijzing moeten koppelen aan de mate van (on)duurzaamheid en dat is erg ingewikkeld. Eigenlijk zitten de milieukosten al voor een deel in de opbrengstprijzen; als er voor de veehouderij geen milieuregels waren, zou de productie groter zijn en de prijzen dus lager. Daarnaast worden milieukosten deels opgevangen door efficiencyverbetering.In de derde plaats: waarschijnlijk is het de bedoeling dat beprijzing leidt tot hogere prijzen voor de primaire producent. Als dat lukt, zou het de productie en de intensivering stimuleren en dat bemoeilijkt bijvoorbeeld in de melkveehouderij het realiseren van doelstellingen als grondgebondenheid en weidegang. Al met al betwijfel ik of beprijzing veel kan oplossen. Lees ook de blog: ‘Luisteren naar mastodonten’