‘Doldwaze dagen’

Het boerenerf is net een druk kruispunt. Klimaatverandering, geopolitiek, alle belangrijke ontwikkelingen die in de wereld gaande zijn, komen daar samen.Soms met botsingen tot gevolg. Iedereen laat er zijn sporen na. In Oekraïne staan de afdrukken van rupsbanden van tanks letterlijk op het boerenerf. Hier merken boeren de gevolgen van de oorlog vooral via verstoorde markten.We beleven dan ook ‘doldwaze dagen’ – deze term klonk afgelopen week in de Tweede Kamer. De spreker was bang dat boeren tot 1 maart massaal de bufferstroken zullen gaan bemesten, voordat dat straks echt niet meer mag. Dat is niet erg waarschijnlijk, maar tekent de stemming wel heel goed. Want wie volgt het nog?Landbouwminister Adema beschadigdLandbouwminister Piet Adema, die vorig jaar zo fris van start ging, is inmiddels flink beschadigd. Hij had de beste bedoelingen met de sector en gemeend dat die bufferstroken langs sloten nog even konden wachten. Inhoudelijk gezien een terechte inschatting, aansluitend bij geluiden uit de praktijk. Maar politiek was het een miskleun, zo bleek achteraf. Terecht vragen boerenbestuurders zich nu af of met zo’n overheid nog wel afspraken te maken zijn. Is het niet uit kwaaiigheid, dan wel uit onmacht, maar je kunt er amper van op aan.Onduidelijkheid mestseizoenHet verhaal van de derogatievoorwaarden heeft iets tragisch voor de Nederlandse landbouw. Om ingrepen met de botte bijl te voorkomen, wordt er gemillimeterd met regeltjes, uitzonderingen en bijzondere gevallen. Maar daardoor wordt het zo ingewikkeld en onnavolgbaar, dat Brussel het niet meer vertrouwt en Nederland er zelf in vastloopt. En nu zitten we met de brokken: onduidelijkheid bij de start van het mestseizoen en het laatste restje krediet in Brussel kwijt.Volume export nam afIntussen wordt de positie van de landbouwsector in Nederland er niet beter op. De record-exportcijfers kunnen niet verhullen dat het volume van de export vorig jaar afnam. Tekenend voor de afnemende waardering van het agro-exportkanon is het feit dat de cijfers deze keer niet trots op de Grüne Woche in Berlijn werden gepresenteerd, maar op de maandag erna. Gewoon in Den Haag.Over die afnemende waardering sprak ook CEO Hein Schumacher van FrieslandCampina afgelopen week. Hij heeft het vlaggenschip van de agribusiness in een luttele acht jaar zien veranderen van ‘nationale knuffelbeer’ tot een evenknie van Shell, als mikpunt van kritische ngo‘s, vertelde hij op een bijeenkomst in Brussel. Ja, het zijn doldwaze tijden en alles beweegt.