‘Directeur belangrijker dan boer’

Het is opvallend dat het beleid van een coöperatie verandert als er een nieuwe directeur komt. Is er een nieuwe boerenvoorzitter, dan blijft alles vaak bij het oude.Een paar voorbeelden: Cees ’t Hart sloot als directeur van FrieslandCampina de boeren in zijn armen. Hij gaf ze weer het gevoel dat hij voor hun melkprijs bezig was. Dat is niet meer zo met de opvolger, Joosten. Die vaart een andere koers, met meer regels voor de boer en doorlopend zeggen dat meer melk de prijs voor de boer verlaagt. Hij kleineert het product van de boer en zet een winstmaker, Riedel, in de etalage. En dat terwijl ’t Hart altijd positieve geluiden over deze deelneming liet horen.Gelukkig zijn boeren ook aandeelhouderBij ForFarmers volgde Yoram Knoop drie jaar geleden Bert-Jan Ruumpol op. Knoop heeft totaal geen coöperatieve achtergrond en dat is te merken ook. De beursgang van ForFarmers stond meteen op nummer één en was daarna vlot een feit. Niet de boeren, maar de aandeelhouders spelen nu de eerste viool. Gelukkig zijn vele boeren ook aandeelhouder en dat verklaart dat de leden redelijk tevreden lijken. Het aandeel doet het namelijk goed op de beurs. De notering was eind vorige week € 7,80. Een mooi winstje, als je weet dat de koers ook een poos net boven de zes euro heeft gezweefd.Winst maken op kosten van afnemerDan nu weer Agrifirm. Had in het laatste jaar van directeur Loman een nette winst van € 30 miljoen. Loman vond dat een niveau dat hij graag structureel wilde halen. Die zou dus tevreden zijn. Zo niet de nieuwe directeur Dick Hordijk. Die vindt deze winst te weinig voor een coöperatie met ambities. Die moet veel hoger om de ambities waar te maken. Agrifirm gaat zich daarom richten op producten met een hogere toegevoegde waarde. Simpel gezegd: duurder dan nodig is. De winst wordt dus gemaakt op kosten van de afnemer, de boer dus.Wat denken de besturen hiervan?Drie voorbeelden van nieuwe directeuren, die het beleid veranderen, zodra ze op de gewenste stoel zitten. Ik vraag me dan af wat de besturen van deze coöperaties daarvan denken. Ze waren het eens met beleid van de oude directeuren. Dan komt de nieuwe en die kiest voor een ander beleid. Daar zijn de besturen het dan ook weer mee eens.Weinig zicht op gang van zaken coöperatie?Merkwaardig. Lopen boerenbestuurders als schoothondjes achter hun directeur aan? Is zijn koers, hoe verschillend ook van de vorige, dan plotseling hun koers? Of hebben ze zo weinig zicht op de gang van zaken bij de grote coöperaties dat ze niet goed meer weten wat er speelt en daarom de directeur maar volgen? Of zijn het pluchebekleders uit welbegrepen eigenbelang?Ik heb zo mijn vraagtekens. Het blijft bijzonder dat bij de wisseling van de bestuursvoorzitter er praktisch niets verandert en dat een nieuwe directeur veel zaken overhoop gooit. Niet altijd in het belang van de boer.