Dijsselbloem: ‘Situatie stalbranden is droevig beeld’

De Onderzoeksraad voor de Veiligheid deed onderzoek naar stalbranden en concludeert dat het ingezette beleid de brandveiligheid niet verbetert. Een interview met voorzitter Jeroen Dijsselbloem.U concludeert dat bij de besluitvorming de economische afweging leidend was. Waar baseert u dit op?“Het merendeel van de mogelijke maatregelen die in het wetenschappelijke rapport van 2010 over stalbranden zijn aangedragen, is terzijde gelegd omdat ze te duur zijn. De maatregelen die wel in het actieprogramma zijn gekomen, zijn bovendien vrijwillig. Bij het opnemen van brandveiligheid in de ketenkwaliteitssystemen werd vooral gekeken of alle bedrijven in staat zijn om de investering te doen. Ook alle ketenpartijen moesten akkoord zijn. De maatregelen die in die afweging de eindstreep halen, zijn gewoon zeer beperkt. De uitkomst is dat we acht jaar verder zijn en het probleem is niet verminderd. Daar kunnen we niet tevreden mee zijn.”Jeroen Dijsselbloem is voorzitter van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. - Foto: ANPJe kunt het aantal dieren of het aantal stallen op een locatie regelen, of het maximum aantal dieren per compartimentU wilt meer maatregelen, maar bij de helft van de branden is de oorzaak niet bekend. Hoe kan dan gericht worden ingegrepen?“In de eerdere actieplannen is afgesproken dat de stalbranden goed zouden worden onderzocht. Maar dat gebeurde niet. Vaak wordt gezegd; het heeft toch geen zin meer, dus laat maar. Maar dat kan natuurlijk nooit de reden zijn om niks te doen. Dus wij zeggen: de oorzaak van branden moet beter worden onderzocht. Veel brand ontstaat bij technische installaties in combinatie met slecht onderhoud, aantasting, stof of ongedierte. Daar zal veel aandacht naar uit moeten gaan. Maar ook bouwkundige aanpassingen, zoals het aanbrengen van compartimenten, afscheiden van technische ruimtes of het gebruik van bepaalde bouwmaterialen. Om dat soort eerste belangrijke stappen te zetten, hoeven we het onderzoek niet af te wachten.” LTO zegt dat boeren wel willen investeren in brandveiligheid, maar dat ze het simpelweg niet kunnen betalen.“Dat is soms waar. Maar je hebt ook maatschappelijk draagvlak nodig om bepaalde economische activiteiten uit te voeren. Als je dieren houdt in gesloten stallen, ben je verantwoordelijk om veiligheid van die dieren te garanderen. Het is een politieke afweging om te bepalen hoe lang veehouders er over mogen doen om te investeren in brandveiligheid. Met het oog op stikstof en ammoniak zullen veel veehouders nog meer investeringen moeten doen. Probeer daarbij geïntegreerd te investeren in milieu en brandveiligheid. Het moet niet zo zijn dat we straks het ammoniakprobleem hebben opgelost, maar het risico op brand en ontploffingsgevaar hebben vergroot.”U spreekt in het rapport steeds over een toename van het aantal omgekomen dieren. Is dat wel een goede graadmeter? Als er in een pluimveestal brand uitbreekt, gaat het al snel om veel dieren.“We splitsen het in het rapport ook uit. Maar in stalsystemen waar dieren geconcentreerd in grote aantallen staan, zie je dat er meer dieren omkomen, dan bijvoorbeeld in de melkveehouderij.”Uit uw rapport blijkt dat het risico op stalbranden bij zeer grote stallen vijf keer zo hoog is als bij andere stallen. Is het niet makkelijker om de maximale stalgrootte te begrenzen?“Dat is een mogelijkheid. Je kunt het aantal dieren of het aantal stallen op een locatie regelen, of het maximum aantal dieren per compartiment. De Onderzoeksraad schrijft niet voor hoe het zou moeten, dat is aan de politiek. Maar we stellen wel vast dat de aanpak tot nu toe, waarbij de meeste maatregelen gewoon blijven liggen, ons spijtig genoeg geen stap voorwaarts heeft gebracht. Het is heel goed als partijen met elkaar om tafel gaan, maar als daar geen ambitie of doelstelling wordt meegegeven, is het risico heel groot dat we eindigen in stilstand. Als het mogelijk blijft om intensieve veehouderij te houden in Nederland met dit soort grote stallen, dan moet je meer eisen stellen. We trekken de vergelijking met industriële ondernemingen die te maken hebben met veiligheid, brandveiligheid, veiligheid van het milieu en omwonenden. Aan industriële ondernemingen stellen we veel en veel hogere eisen, integrale veiligheidssystemen, hoge eisen aan de personen die deze systemen moeten bedienen waarin alle risico’s een plek krijgen. Als de schaalvergroting doorgaat, moeten we er in de veehouderij ook zo naar gaan kijken. Dan dringt de vergelijking met industriële ondernemingen zich op.”Lees ook: Schouten: meer doen aan stalbranden