‘Deze coalitie kiest voor een sterke landbouw’

De coalities in de meeste provincies zijn gevormd, de gedeputeerden geïnstalleerd. In Groningen is Henk Staghouwer (ChristenUnie) de komende 4 jaar verantwoordelijk voor landbouw. Hij ziet Groningen als broedplaats voor natuurinclusieve landbouw. “Deze provincie gaat zich op dat gebied profileren als proeftuin.”Henk Staghouwer moet even nadenken over de vraag. Of hij nog wat kan met zijn politieke achtergrond (ChristenUnie) als gedeputeerde? Dan zegt hij: “Rentmeesterschap, daar gaat het in de kern om. Goed zorgen voor de aarde, op weg naar een landbouw die toekomstbestendig is.”Henk Staghouwer (ChristenUnie, 57 jaar) is in de provincie Groningen gedeputeerde voor landbouw en natuur - foto: Provincie Groningen.“Ik wil er aan bijdragen dat de sector ook op de lange termijn in staat is om goed voedsel te produceren. Wat dat betreft zit ik helemaal op de lijn van mijn partijgenoot Carola Schouten.”Lees ook het interview met de gedeputeerde in Zeeland: Jo-Annes de Bat: Op weg naar een volhoudbare landbouw.Staghouwer komt terug op zijn post. Hij was al 6 jaar gedeputeerde voor landbouw in Groningen en knoopt daar nog 4 jaar aan vast. “Boeren zijn ondernemers die met hart en ziel bezig zijn met hun bedrijf.”“Het is een mooie sector met gedreven ondernemers. Het is ook een sector met veel uitdagingen trouwens. Ik heb er bewust voor gekozen om de landbouw vanuit het provinciehuis nog een periode terzijde te staan.”De verhoudingen tussen landbouw en provinciale politiek waren jarenlang slecht, die polarisatie is voorbijStaghouwer geeft direct toe. De verhoudingen tussen landbouwsector en provinciale politiek waren jarenlang slecht. “Gedoe over stallen, bouwkavels, uitbreiding van de intensieve veehouderij. Die polarisatie is voorbij. De betrokken partijen tonen respect voor elkaar, ze gunnen elkaar wat. De verhoudingen zijn nu goed, daar heb ik als bestuurder wel een rol bij gespeeld.”Landbouwprovincie bij uitstekDe landbouwparagraaf in het coalitieakkoord begint met: Groningen is een landbouwprovincie bij uitstek. Is dat niet een beetje overdreven? “Helemaal niet”, zegt Staghouwer.“75% van de grond wordt door boeren gebruikt, er zijn 2.500 ondernemers aan het werk. We hebben hier wereldspelers als Cosun en Avebe. De agrosector is ontzettend belangrijk voor de regionale economie. Dat moeten we zo houden.”Er zijn niet veel knoppen waar ik aan kan draaien, maar wel een paarDat klinkt mooi, maar veel boeren kunnen nauwelijks hun bedrijf overeind houden. Staghouwer: “Daarom wil ik er alles aan doen om de sector bij te staan. Er zijn niet veel knoppen waar ik aan kan draaien, maar wel een paar. Zo moeten wij nog 3.000 hectare natuur ontwikkelen in deze provincie. Ik wil dat in samenwerking doen met de boeren.”“Zodat natuur én landbouw er beter van worden. Als provincie kunnen we precisielandbouw stimuleren. Bijvoorbeeld met subsidies en kennisoverdracht. Dat gaan we ook doen. Met minder chemie en meststoffen meer produceren. Dat is goed voor het milieu en goed voor het inkomen van de boer.”Noord Nederland wil een proeftuin worden voor natuurinclusieve kringlooplandbouw. Zelfs een Europese proeftuin, staat in het Groningse coalitieakkoord - foto: Anne van der Woude.Special fonds bedrijfsovernameEr komt een speciaal fonds voor jonge boeren om de bedrijfsovername te vergemakkelijken. Daar wordt € 10 miljoen voor uitgetrokken in de vorm van garantiestellingen.“Deze coalitie kiest voor een sterke agrarische sector. Dat lukt alleen als er voldoende gemotiveerde jonge boeren instappen. Daar ligt vaak een financieel probleem. Zo’n fonds geeft jongeren een steuntje in de rug”, aldus Staghouwer.De maximale omvang van bouwkavels voor varkens- en pluimveebedrijven wordt losgelatenDe maximale omvang van bouwkavels (2 hectare) voor varkens- en pluimveebedrijven wordt losgelaten. Uitbreiding boven die grens is weer mogelijk, maar wel onder strenge voorwaarden. Zoals verbetering van dierwelzijn en ‘stapsgewijze afname van het aantal dieren op het bouwblok’.Een dode mus? “Nee, ik zie dat juist als een kans”, stelt Staghouwer. “Het plafond wordt losgelaten en dat is een stap vooruit. We moeten deze regeling trouwens nog uitwerken en daar betrekken we de sector bij.”Proeftuin voor natuurinclusiefNoord Nederland wil proeftuin worden voor natuurinclusieve kringlooplandbouw. Zelfs een Europese proeftuin, staat in het Groningse coalitieakkoord. Staghouwer: “Zo’n omslag is nodig en ik ben ervan overtuigd dat we juist in Groningen voortvarend die richting op kunnen gaan.”“De helft van onze boeren is melkveehouder, de andere helft akkerbouwer. Er is geen betere plek om kringlopen te sluiten. Het nieuwe Gemeenschappelijke Landbouwbeleid (GLB) kan de transitie in de sector ook stimuleren. Daarvoor wordt nu een nationaal strategisch plan gemaakt. Als provinciaal trekker GLB heb ik daar invloed op.”Voer boeren met faunaschade hebben we voor de administratieve kosten een oplossing bedachtHet coalitieakkoord gaat over de grote lijnen. Maar Staghouwer noemt ook een detailpunt: “We gaan vastleggen dat de indiener van een aanvraag voor faunaschade de administratieve kosten voor de aanvraag terugkrijgt als is vastgesteld dat van faunaschade sprake is.”“Daarover was onvrede in de sector”, vervolgt Staghouwer. “En dat snap ik. Voor boeren met faunaschade is het geen detail, maar een enorme ergernis. Dus gaan we dat oplossen.”Zes partijen in Groningse coalitieZes politieke partijen vormen het nieuwe college van Gedeputeerde Staten in Groningen: GroenLinks, PvdA, ChristenUnie, VVD, CDA en D66.
Landbouwpunten uit het coalitieakkoord 2019–2023 zijn:Steun omslag naar natuurinclusieve landbouw via kennisoverdracht en subsidiesBevorder het verkorten van voedselketensStimuleer precisielandbouw en aanleg van 5G-netwerkenStel een fonds in om de bedrijfsovername te vergemakkelijkenZorg ervoor dat bij aangetoonde faunaschade indieners de kosten voor het in behandeling nemen van de aanvraag weer terugkrijgenHet plafond voor de bouwkavel van intensieve veehouderijbedrijven (2 hectare) gaat eraf, onder strenge randvoorwaarden qua dierwelzijn en aantallen dierenDe provincie gaat zich met Friesland en Drenthe profileren als internationale proeftuin voor natuurinclusieve landbouw