Denemarken gaat volgend jaar over op verdoofde castratie

Als tussenstap naar beren houden, gaan Deense boeren eerst verdoofd castreren. Ze hebben daarvoor een training gehad. De kosten zijn aanvankelijk 70 cent per big.De maatschappelijke druk om het dierenwelzijn in de varkenshouderij te verbeteren is in Denemarken niet minder dan in Nederland. Reden voor de Deense varkenssector om vanaf 1 januari 2019 de beerbiggen verdoofd te gaan castreren. Dat is vastgelegd in het Deense ketenkwaliteitssysteem, vergelijkbaar met IKB.Cursus om te mogen verdovenDe Denen gaan de biggen lokaal verdoven met het middel procaïne. Daarvoor heeft het gros van de varkenshouders en hun medewerkers een cursus gevolgd, vertelt Lotte Skade. Zij is dochter van een varkenshouder en werkzaam voor het Danish Pig Research Center (DPRC). Skade legt uit dat circa 5.000 mensen een cursus dienen te volgen om een big lokaal te mogen verdoven en dat bijna iedereen dat gedaan heeft. Het advies is dat 2 mensen per bedrijf de cursus doen en de verdoving mogen verstrekken.Adviesdienst DPRC heeft de cursus ontwikkeld. De Deense dierenartsen bieden deze aan. Eerst krijgt de varkenshouder en zijn medewerker 1,5 uur theorieles. Daarna gaan ze de stal in om 10 biggen te verdoven en te castreren. Het hangt af van de dierenartsenpraktijk, maar Skade gaat ervan uit dat een boer circa € 150 kwijt is voor de cursus.Verdoven vergt deskundigheidEen verdoving juist toedienen, vergt enige deskundigheid. Adviseur Skade legt uit dat het middel procaïne een vergelijkbaar effect heeft als een verdoving bij de tandarts. De bedoeling is de naald in de testikel te steken, tot de zaadstreng. Daarna de injector langzaam leegdrukken en tegelijk de naald terug trekken, zodat de procaïne keurig verdeeld zit over de plaatsen waar het mes door gaat. De naald dient 16 millimeter lang te zijn. 5 minuten na de injectie is de bewuste plek ongevoelig en kan het mes erin. De ingreep dient binnen een half uur na verdoving te zijn uitgevoerd. Per testikel is een prik nodig. Het is het meest handig een big te fixeren tijdens de injectie, weet Skade.Foto: DPRC70 cent per beerbigDe ervaring van Skade is dat 2 prikken in de testikels van een big veel minder ingrijpend zijn dan deze zonder enige verdoving te castreren. Dat blijkt volgens haar overduidelijk aan de wijze waarop biggen er op reageren. Skade heeft de indruk dat varkenshouders dat ook inzien.Voor de Deense varkenshouders zal het in 2019 wennen zijn. Zij zullen op zoek gaat naar een werkwijze om biggen te verdoven voor castratie, zonder dat dit veel extra tijd vraagt. Bij het DRRC schatten ze dat de extra handeling in beginsel 70 cent per beerbig kost. Dit bedrag zakt naarmate de boeren handiger worden met het verdoven en dit routinematig wordt uitgevoerd.Geen afzet en export zonder verdovingDe Deense varkenshouders ontkomen niet aan het verdoven van beerbiggen. Zij kunnen geen varkens verkopen als niet verdoofd wordt gecastreerd. Daar wordt op gelet bij audits. Dan dient het middel aanwezig te zijn en boeren leggen vast hoe vaak zij castreren en hoeveel dieren. Ook biggenexporteurs zijn gehouden aan deze regel. In het Duitse QS-systeem staat namelijk dat importbiggen mede dienen te voldoen aan de kwaliteitsstandaard in het land van herkomst.

Skade verwacht dat het verdoofd castreren een tussenoplossing is tot volledig wordt gestopt met castreren. In Denemarken wordt nu ongeveer 5% van de beertjes niet gecastreerd. Dat is vanuit dierenwelzijnsoogpunt de beste oplossing, verklaart zij. Afzien van castratie is echter nog niet mogelijk. De Deense slachterijen hebben geen afzet voor meer beren.

In buurland Duitsland is castratie ook hot. Duitse boeren mogen tot 2021 onverdoofd castreren. Duitse varkenshouders mogen dan isofluraan gebruiken om te verdoven. Een gas dat leidt tot volledige narcose van het big.