De naakte waarheid

Door de vele sportevenementen kende de pers deze zomer geen ‘komkommertijd’. Wel zijn we geconfronteerd met snel stijgende grondstofprijzen. Dat geeft zorgen voor onze inkomenspositie.Droogte en daardoor misoogsten zorgen dat de grondstofprijzen de pan uit rijzen. Sojaschroot kostte in maart 2012 nog €35 en nu ruim €50. Tarwe kostte in maart €23 en nu €28. Gevolg hiervan is dat ook de voerkosten bij de veehouders tot een recordhoogte stegen. Ook de grondstofprijzen voor humane consumptiegoederen als brood stijgen. Op dit punt brak een discussie over voedselzekerheid en strategische graanvoorraden los. Feit is dat Europa netto-graanexporteur is, dus geen directe zorgen over de Europese voedselzekerheid. Kijken we naar olie, dan ligt dat anders. We zijn netto-importerend en dus veel kwetsbaarder.
Veehouders zijn nooit blij met sterk stijgende grondstofprijzen, maar de tijd dat ze dan met de vinger wezen naar de akkerbouwers is voorbij. Voor Nederlandse akkerbouwers zijn de graanprijzen nu net kostendekkend. Per saldo is het onze taak te zorgen dat hogere productiekosten vertaald worden in een hogere opbrengstprijs voor de veehouder.Europees overlegVia mail en twitter heb ik snel contact met mijn Europese collega's. Ook tijdens mijn vakantie. Iedereen maakt zich zorgen. De Belgen hebben de conclusies van het uitgebreide raadscomité in Brussel nog eens tegen het licht gehouden. Zitten hierin aanknopingspunten om de situatie in de Europese varkenshouderij te verbeteren? Copa, onze Europese boerenorganisatie, schreef een brief naar de Europese Commissie om aan te dringen op de versnelling van de toelating van dierlijke eiwitten in veevoer. De Engelsen hebben hun overleg met de retailers geïntensiveerd. Mijn Engelse collega's namen het initiatief tot een Europees overleg.
De Duitsers gaven een korte presentatie waaruit bleek dat vraag en aanbod een directe relatie hebben met de prijs. Ook liet de grafiek zien dat we een prijsdoorbraak hebben: boven de €1,80 per kilo geslacht-gewicht. Wellicht straks door de €1,90-grens heen! Het klinkt fantastisch, maar de prijs hebben we hard nodig om uit onze kosten te komen en iets te verdienen. De conclusie is dat de prijzen stijgen door minder aanbod. Het marktprincipe werkt nog steeds het beste.Opkoop van zeugen
In London presenteerde ik aan mijn collega's de resultaten van het onderzoek dat LTO en Boerenbond door het LEI hebben laten uitvoeren over een eventuele opkoop van zeugen om de markt gezond te maken, dan wel boeren te helpen om te saneren in verband met de verplichting vanaf 1 januari voor groepshuisvesting zeugen. Onze conclusie: wil je naar 105 procent zelfvoorziening in de EU gaan, dan moeten ruim 1,5 miljoen zeugen uit de markt worden gehaald. Politiek onhaalbaar en te kostbaar. Overigens is het aantal zeugen tussen 2008 en 2011 in de EU gedaald met 5,9 procent. Van 13,5 miljoen zeugen in 2007 tot 12,1 miljoen in 2011. Echter, de daling van het aantal zeugen gecombineerd met meer biggen per zeug per jaar en een hoger geslacht-gewicht geeft dat ongeveer dezelfde hoeveelheid varkensvlees wordt geproduceerd met minder zeugen.Vette jaren?!
In London bespraken we het hele marktinstrumentarium en een aantal actiepunten. In de vergadering kondigden de Duitsers een prijsverhoging aan van 7 cent. Al met al een prijsstijging van een kleine 30 cent sinds begin juli. Daarmee wordt het verlies beperkt en komt de kostprijs weer wat in zicht.
Maar er moet meer gebeuren. Na vijf slechte jaren moet er nu een tijd komen dat we weer wat gaan verdienen. Om de verliezen te compenseren en wat spek op de botten te krijgen. Daarvoor moeten we wel ruim door de € 1,90-grens heen.
Het is goed om regelmatig met Europese collega's van gedachten te wisselen over grondstofprijzen en de varkensmarkt. Ook het probleem van de slechte doorvertaling van de voerkosten in de opbrengstprijzen hebben we besproken. We hebben diverse acties uitgewisseld.
Prins Harry stond naakt in de tabloids. Ook onze eigen naakte waarheid in de varkenssector is weer blootgelegd. De markt werkt soms traag, maar hij doet het uiteindelijk toch.