De les van Jozef

In het Oude Testament komt de persoon Jozef voor, die door zijn broers als slaaf wordt verkocht naar Egypte. Later brengt Jozef het daar tot onderkoning, nadat hij een droom van de Egyptische heerser - de Farao - had uitgelegd.Die uitleg kwam erop neer dat er eerst zeven jaren met een overvloedige (graan)oogst zouden komen, gevolgd door zeven jaren met slechte oogsten. Jozef adviseerde de Farao om in de jaren van overvloed grote voorraden aan te leggen en die in de magere jaren te verkopen. Hij werd prompt zelf aangesteld om dit advies in praktijk te brengen. Dat behoedde Egypte voor een ernstige hongersnood. Tegelijk nam de rijkdom van de Farao enorm toe door de winst op de graanvoorraden.Nu de voedselprijzen weer eens de pan uit rijzen, hoor je van verschillende kanten pleidooien om (grotere) voorraden aan te leggen. Sommigen verwijzen daarbij naar het optreden van Jozef. Er zijn echter belangrijke verschillen tussen de huidige situatie en die van het oude Egypte.Een eerste verschil is dat Jozef meteen aan de slag kon; hij hoefde geen vergunningen aan te vragen voor pakhuizen, niet te praten met landbouworganisaties, geen toestemming of budget te vragen aan een parlement en geen overleg te voeren in EU- of WTO-verband. De situatie was dus heel wat eenvoudiger dan nu.Belangrijker nog is dat Jozef van te voren met zekerheid wist wat er de komende 14 jaar zou gebeuren. Dan is het niet zo moeilijk om de juiste maatregelen te treffen. Nu is de situatie veel onzekerder. Wel is duidelijk dat de voedselprijzen instabieler worden, onder meer door het verdwijnen van de overproductie, door de klimaatsverandering waardoor de neerslag minder gelijkmatig wordt verdeeld, maar ook door het destabiliserend effect van het biobrandstoffenbeleid. Daarom is een op stabilisatie gericht beleid urgenter geworden en voorraden kunnen daarbij een belangrijke rol spelen.Maar van Jozef kunnen we leren dat je voorraden moet je aanleggen in een tijd van overvloed en niet in een periode van tekorten. De pleidooien voor grotere voorraden komen dus op het verkeerde moment.Cees van Bruchem