De boontjes van Bleker

Eeuwenlang zorgen boeren voor voedselproductie, maar volgens de politiek moet dat steeds goedkoper. Dat lukt door onderwijs en ondernemerschap.Tijden veranderen, waardoor de bron en het primaire belang van voedsel in het rijke Westen uit het oog verloren zijn. We besteden nog slechts 10 procent van ons inkomen aan voeding. In ontwikkelingslanden is voedsel nog van levensbelang en gaat vaak meer dan 50 procent van het inkomen op aan voedsel. Dat gaat een deel van de rijken aan het hart en daarom wordt veel geschreven en gesproken over voedselproductie. Met boven het hoofd de schrikbeelden van 9 miljard mensen die in 2050 allemaal vlees willen eten.In Amsterdam is onlangs onder de titel ‘It’s food. Stupid!’ een nieuwe discussieronde opgestart over voedselproductie en -verdeling. Over het wel en wee van voeding. Op de eerste avond ging het over het voeden van stedelijke gebieden. Op de tweede avond over de situatie op het Afrikaanse continent. Lokale productieWat heeft dat met de boontjes uit de titel te maken? Ik probeer het uit te leggen. Ooit ontstonden steden daar waar voedsel te vangen was (aan zee of langs de rivier) of bij knooppunten tussen belangrijke gebieden van voedselproductie of handelsgoederen. Na het ontwikkelen van landbouwproductie was men niet meer afhankelijk van wat de directe omgeving bracht. De stad kon groeien. Maar de productie was relatief laag en bewaren was nog een kunst. Nu kunnen we de producten ook op grote afstand vervoeren en in hoge kwaliteit vers afleveren bij de stedeling. Die heeft feitelijk geen belang meer bij lokale productie. OntwikkelingshulpDaarom liggen de verse sperzieboontjes uit Afrika bij Albert Heijn in de winkel. Is dat erg? Nee, zegt staatssecretaris Henk Bleker. “De boontjes zijn geproduceerd door een efficiënte Nederlandse ondernemer die met deze import heel veel aan ontwikkelingshulp doet. Duizenden gezinnen hebben dankzij de boontjes werk en dus eten. Dat vind ik duurzaam.”  Zo kan Nederland ook een rol vervullen om de aardappelteelt te verbeteren. Door goed uitgangsmateriaal en onderwijs ter plaatse of vanuit Wageningen. Ontwikkelingshulp door welvarende productie en handel. Gebrek aan logistiek, kennis en kapitaalBrengen de boontjes van Bleker verandering in Afrika? Eric Smaling van TU Twente is als bodemkenner goed thuis op dat continent. Hij vergelijkt de mogelijkheden met Brazilië en Oekraïne. Alleen is er weinig cultuur van georganiseerde productie. Er is gebrek aan landbouwindustrie. Het ontbreekt de lokale overheden en ondernemers aan logistiek, kennis en kapitaal. Op mijn vraag waarom Smaling een positieve ontwikkeling ziet in Afrika antwoordt hij dat de demografische ontwikkeling goed is, er zijn veel gezonde jongeren (jeugdig dividend) en de vraag naar uitgangsmateriaal neemt toe. En daar is het Nederlandse bedrijfsleven sterk in.Op 6 maart gaven oud-minister Veerman en professor Rob de Wijk hun visie over de machtsverhoudingen in relatie tot voedsel. Geef het volk brood en spelen en je wordt op handen gedragen. Abraracourix als leider van een kleine Gallisch dorpje wist dat ook en werd zelfs door zijn volk op een schild naar de Romeinen gedragen.