‘Data delen moet internationaal’

Boeren hebben meer invloed op applicaties dan zij wellicht denken.Diverse landen zijn druk bezig om eigen dataplatformen voor boeren te ontwikkelen. Alleen platformen die boeren centraal stellen en internationaal samenwerken hebben toekomst, zegt Sener Celik van JoinData.“Dagelijks produceren we met zijn allen enorm veel data en veelal doen we dat onbewust. Een gemiddeld gezin verbruikt per dag ongeveer 2 GB aan data en dat zal naar verwachting oplopen naar circa 18 GB in 2022. De huidige smartphones hebben meer rekenkracht dan de computersystemen die NASA ter beschikking had toen het voor het eerst naar de maan vloog.Door de inzet van kunstmatige intelligentie geven we robots taken die zij foutloos uitvoeren, zoals de Siri-app op je iPhone. En dan zijn er nog social media-platformen en internetdiensten die allerlei gegevens verwerken en jou vaak beter kennen dan je familie, zoals Facebook met 2,2 miljard gebruikers.” Opbrengstmeting in gras met sensoren op de maaier. Er worden veel data gegenereerd - foto: Henk Riswick.“Maar waarom delen we data met zoveel partijen? Vaak heeft dit met vertrouwen, gemak en relevantie te maken. En misschien vinden we dat delen wel prima zolang we maar weten wat ermee gebeurt. Bedrijven die optimaal inspelen op gemak en relevantie – door jou op het meest relevante moment het juiste product of dienst te leveren – krijgen vaak toegang tot de meeste data en gebruikers. Maar het concept van data delen staat of valt uiteindelijk bij het vertrouwen van de klant in het bedrijf dat de data krijgt.” Boeren hebben meer invloed dan ze denken“Is dat in de agrarische sector anders? Nee. Boeren produceren data via sensoren en machines en deze data gebruiken ze om betere beslissingen of automatisering van processen mogelijk te maken. Analyses van het loop-, vreet- en herkauwgedrag van koeien zeggen veel over de gezondheid van de koe. Inmiddels worden toepassingen op basis van kunstmatige intelligentie gebruikt. Daarbij geeft de applicatie automatisch proactieve adviezen aan de boer inzake zijn veestapel en op basis hiervan registreert die boer zijn beslissingen.Die beslissingen van duizenden boeren worden vervolgens weer gebruikt om de applicatie slimmer te maken. Dit levert weer betere adviezen op voor alle boeren die deze applicatie gebruiken. Boeren hebben dus meer invloed op applicaties dan zij wellicht denken.” Data met doelbinding“Maar wie is de eigenaar van de data? De ontwikkelde machine of sensor produceert de data doordat de boer zo’n sensor of machine gebruikt. De boer mag dus verwachten met de data uit die apparatuur zijn bedrijf te kunnen runnen en die data te delen met wie hij wil (beschikkingsrecht). En als hij het deelt, moet hij kunnen aangeven waar het voor gebruikt mag worden (een zogenaamde doelbinding).”Boeren produceren data via sensoren en machines en deze data kunnen ze gebruiken om betere beslissingen of automatisering van processen mogelijk te maken - foto: Frank Uijlenbroek.“Hetzelfde principe kan gelden voor een leverancier van sensoren die bijgedragen heeft om de data te kunnen produceren. Door vast te stellen wie het recht heeft data te delen en met welk doel de data gebruikt mogen worden, ontstaat transparantie en daarmee meer bereidheid om data te delen. Partijen die data gebruiken, respecteren het doel waarvoor de data zijn gedeeld en partijen die data beheren – zoals een sensorleverancier – delen de data op verzoek van de boer. Hierdoor ontstaat een nieuw marktevenwicht waarbij gevestigde en nieuwe bedrijven – die de beste dienst leveren – toegang krijgen tot data van de boer.” Boer moet controle houden“Om data te kunnen delen is samenwerking met boeren en leveranciers binnen en buiten Nederland noodzakelijk. Als JoinData streven we naar de realisatie van een nutsvoorziening voor het delen van data die grensoverstijgend werkt. Waarom? Vergelijk het met je mobiele abonnement: Hoe makkelijk is het als je van Nederland naar Duitsland rijdt en je nog steeds gebruik kunt maken van mobiele diensten zonder extra kosten?” Een boer zou nu al virtueel door zijn stal kunnen lopen om de koeien te zien als hij in het buitenland is“Datzelfde principe moet gaan gelden voor het delen van data en dat vraagt om coöperatie over landsgrenzen heen. De inzet van nieuwe technologieën zoals kunstmatige intelligentie en sensoren is bovendien tijd- en plaatsonafhankelijk. Een boer zou nu al virtueel door zijn stal kunnen lopen om de koeien kunnen zien als hij in het buitenland is.Inmiddels zijn diverse landen en organisaties druk bezig eigen dataplatformen te ontwikkelen. Ieder op zijn eigen manier en vanuit diverse motieven. De vraag is welke platformen over enkele jaren nog bestaan. Ik geloof dat dit de platformen zijn waar de boer een centrale positie heeft en controle heeft over zijn data. De boer bepaalt meer dan hij wellicht denkt.”