D66‘er De Groot wil boer recht in de ogen kunnen kijken

De helft van de veestapel kan weg, zegt D66’er Tjeerd de Groot. Hij zet de politieke discussie op scherp. De VVD moet nu keuzes maken, vindt hij.D66-Kamerlid Tjeerd de Groot roert andermaal de trom. 2 weken geleden kondigde hij op de radio al aan dat wat hem betreft de veestapel moet worden ingekrompen. Nu voegt hij er een cijfer aan toe: de helft van de veestapel kan weg. “Meer verdienen met minder vee”, is zijn boodschap. Veehouders hebben de keuze, zegt hij: kringlooplandbouw of stoppen. _{Tekst gaat verder onder de foto.} Tjeerd de Groot, Kamerlid namens D66. - Foto: ANPDe aanleiding is de rechterlijke uitspraak over de stikstofproblematiek. Het Programma Aanpak Stikstof (PAS) is door de rechter buiten werking gesteld. Vergunningverlening voor tal van projecten is stil komen te liggen. Vooral de stilstand in de woningbouw ligt zwaar op de maag bij verschillende politieke partijen. De druk vanuit provincies en gemeenten op de Tweede Kamer is groot. De D66-fractie in de Kamer presenteerde een oplossing: een halvering van de veestapel. De Groot zegt het met droge ogen.Ammoniak schadelijkDe uitstoot van stikstof (vooral in de vorm van ammoniak) uit de veehouderij is schadelijk voor de natuur en de biodiversiteit, stelt De Groot. “De landbouw is verantwoordelijk voor 70% van de stikstofuitstoot, veel in de vorm van ammoniak. Een groot deel daarvan komt uit de intensieve veehouderij, die een bijdrage in de economie heeft van nog geen 1%.”En er zijn meer argumenten voor een ingreep, stelt hij. Hij noemt Q-koorts, antibioticaresistentie en de mestproblematiek. Dat die onderwerpen volop de aandacht hebben van de sector, vindt hij geen argument: “Het antibioticaprobleem is nog steeds niet opgelost.”Volgens hem rechtvaardigen verschillende argumenten en het feit dat tal van projecten nu stilliggen een rigoureuze ingreep in de intensieve veehouderij. Zijn partij gaf in 2015 nog steun aan het stikstofbeleid, dat nu door de rechter onderuit is gehaald.Lees ook: Uitstoot stikstof: wat is de bijdrage van de landbouw?De Groot: “Dat was voor ons een lastige keuze. Maar er zou iets gebeuren voor de natuur, na een jarenlange kaalslag. Daar hoorde ook bij dat de agrarische sector de uitstoot van stikstof met 10 kiloton zou reduceren. In plaats daarvan is de uitstoot vanuit de landbouw gestegen. Door de uitspraak van de rechter moeten we nu politieke keuzes maken. De VVD heeft jarenlang, zeker onder Rutte I en Rutte II, oplossingen tegengehouden. Het is belangrijk dat de VVD nu kiest.”Zeggen dat we kunnen doorgaan zoals nu, wat de VVD doet, is niet eerlijk. Ik kijk boeren liever recht in de ogenHet lijkt alsof De Groot ervan uitgaat dat het vooral gaat om het standpunt van de VVD en dat de coalitiepartners CDA en ChristenUnie al om zijn. De Groot ontwijkt een vraag daarover en speelt opnieuw de bal naar de grootste regeringspartij: “De VVD heeft de zaak op zijn beloop gelaten. Ook de achterban van de VVD wil gezonde lucht en schoon water, zij willen ook wonen en reizen. Zeggen dat we door kunnen gaan zoals nu, wat de VVD doet, vind ik niet eerlijk. Ik kijk de boeren liever recht in de ogen, dan dat ik ze zand in de ogen strooi. De VVD moet haar verantwoordelijkheid nemen. Er is een alternatief: kringlooplandbouw. We kunnen met minder vee meer verdienen.” Hoe D66 die rekensom maakt, legt De Groot niet uit.Minder dieren is minder stikstofuitstootKringlooplandbouw, is de redenering van De Groot, is alleen mogelijk met minder dieren. En met minder dieren is er minder stikstofuitstoot. Dat betekent ook een vermindering van de productie voor bedrijven als Vion of FrieslandCampina, erkent hij: “Die moeten zich minder inzetten op bulk; zich onderscheiden in de markt. Nederland is zo’n kleine postzegel, met zoveel dieren, we voeren zoveel voer aan. Dat is niet langer houdbaar. We moeten de kringloop herstellen.”We hebben budget voor sanering van veehouderijbedrijven rond natuurgebieden, voor opkoop van varkens en in het klimaatakkoordTerwijl De Groot uitleg geeft in de koffiebar van de Tweede Kamer komt Kamerlid Lammert van Raan (Partij voor de Dieren) voorbij. Van Raan complimenteert De Groot: “Ga zo door!”De Groot lacht zuinigjes: “De Partij voor de Dieren en anderen willen een veganistische landbouw, een landbouw zonder dieren. Bij ons is wel een plek voor de veehouderij. De Partij voor de Dieren wil een koude sanering en zorgt niet voor alternatieven. Maar er is geld. We willen de rundveehouderij in Veenweidegebieden extensiveren. We hebben budget voor de sanering van de veehouderijbedrijven rond natuurgebieden, voor de opkoop van varkens en in het klimaatakkoord. Als je dat optelt kom je op een bedrag boven een half miljard. Daar is nog geen cent van uitgegeven. We hebben een kringloopvisie, maar ik heb landbouwminister Carola Schouten nog niet kunnen betrappen op richtinggevende maatregelen, terwijl de urgentie nu heel groot is.”Niet langer wachten op adviescollegeVlak voor het zomerreces vroeg De Groot (samen met CDA, VVD, ChristenUnie en PvdA) de regering nog om een adviescollege in te stellen om een oplossing te vinden voor het stikstofprobleem. Een overgrote meerderheid steunde De Groots verzoek. Nu kan en wil hij niet langer wachten op het advies. De Groot: “De problematiek is nu zo urgent. Zoveel plannen liggen stil. De politiek moet nu acteren. Het denken houdt niet op als er een commissie is ingesteld.” Het adviescollege onder voorzitterschap van Johan Remkes komt na Prinsjesdag, eind september, met zijn eerste advies.Lees meer artikelen over het stikstofbeleid