Coronacrisis doet grondmarkt geen pijn

In een halfjaar waarin Covid-19 Nederland vol in de greep heeft, blijft de agrarische grondmarkt (nog) ongemoeid. Zowel de grondprijs als de handel bleven overeind in het tweede en derde kwartaal.De gemiddelde agrarische grondprijs is in het tweede en derde kwartaal (april t/m september) van dit jaar gestegen naar € 61.350 per hectare (ha). Dat was in diezelfde periode in 2019 nog gemiddeld € 60.200 per ha (+2%) en in 2018 nog € 58.100 per ha (+5,5%). In vergelijking met het laatste kwartaal van 2019 en het eerste kwartaal van 2020 is de prijs echter met 5% gedaald. Die periode (winter) kenmerkt zich door meer handel tegen vaak hogere prijzen, waarmee een vergelijking zich niet altijd loont. In het tweede en derde kwartaal ligt de grondhandel meestal wat op z’n gat, omdat dit de groei- en oogstperiode is.Grasland duurder, bouwland even duurDe stijging van de grondprijs in het afgelopen halfjaar is vooral veroorzaakt door een iets hogere prijs voor grasland. In vergelijking met dezelfde periode in 2019 nam die van € 54.600 met 3,5% toe tot € 56.550 per ha. In vergelijking met het halfjaar ervoor (oktober t/m maart) daalde de prijs echter met 3%. De prijs van een ha bouwland steeg met een tiende procent tot € 69.600. Ten opzichte van het half jaar daarvoor (oktober t/m maart) betekent dat echter wel een daling van 4%. _{Lees verder onder de grafiek.} 5% meer handel in losse grondDe geringe invloed van de coronacrisis is zichtbaar in het verhandelde areaal. In de periode april t/m september 2020 is in totaal 12.370 ha verhandeld. Dat is ruim 5% meer dan in diezelfde periode vorig jaar (11.776 ha). In zowel het tweede kwartaal (7.632 ha, +7%) als in het derde kwartaal (4.738 ha, +2%) wisselde meer grond van eigenaar. _{Lees verder onder de grafiek.} Tegenvallende opbrengstprijzenVBO-makelaar Hans Peters, voorzitter van de sectie Landelijk en Agrarisch Vastgoed, herkent de geringe invloed van het coronavirus op de grondmarkt, al kan het direct of indirect wel iets gaan betekenen in de toekomst. “Die invloed is nu nog niet zichtbaar, maar aardappeltelers en melkveehouders hebben hun prijzen wel flink zien dalen door een terugvallende afzet. Vooral afzet naar de horeca is weggevallen. De stap om te investeren – bijvoorbeeld op de grondmarkt – wordt daarmee groter.” Niet alleen de melkveehouders en aardappeltelers hebben overigens last van kelderende prijzen, stelt Peters. “De harde klappen van de coronacrisis zullen in vele andere sectoren, ook verder in de food- en agriketen, nog zichtbaar worden.” Extern salderenWel ziet Peters dat de stijging van de grondprijzen langzaam stagneert, veroorzaakt door de stikstofcrisis. Vooral in het noorden van het land zie je de prijs inzakken, stelt de makelaar. Wel is Peters positief over de ontwikkelingen van extern salderen. “Als dierrechten vrij verhandelbaar zijn en verleasen van latente ruimte (niet benutte stikstofruimte) mogelijk is, zullen boeren met het geld van dat niet benutte deel kunnen investeren op de grondmarkt. Wat wel opvalt is dat veel mensen nog niet precies weten wat extern salderen inhoudt. Dat moet eerst landen voordat je dat terugziet in het aantal transacties”, stelt de agrarisch makelaar. Een ander gevolg van de stikstofcrisis en gedeeltelijk de uitkoopregelingen is dat er steeds meer grote agrarische – vooral melkvee – bedrijven te koop staan, merkt Peters.Landelijke verschillenAfgelopen halfjaar is de meeste grond van eigenaar gewisseld in het Zuidelijk Zandgebied in Drenthe, de Achterhoek (Gld.), de Drentse Veenkoloniën en Hondsrug, De Wouden (Fr.) en de Weidestreek in Friesland. De minste handel was in Haarlemmermeer (N.-H.), Amstelland en Aalsmeer (N.-H.), Zuidwestelijk Weidegebied in Drenthe, Rotterdam en omgeving (Z.-H.) en Westelijk Rijnland (Z.-H.). In zes landbouwgebieden waren er geen transacties die binnen vallen.De goedkoopste transactie vond plaats in de Zuidelijke IJsselmeerpolders (Fl.), waar gemiddeld € 32.415 betaald is voor 16 hectare grond. Volgens een woordvoerder van het Kadaster betreft dit hoogstwaarschijnlijk een bijzondere regeling tussen koper en verkoper, maar die wel voldoet aan de selectiecriteria. Andere locaties waar grond relatief goedkoop verkocht is, zijn te vinden in Friesland, westelijk Groningen en centraal Drenthe.De hoogste prijzen zijn betaald in de Noordoostelijke Polder (Fl.), Wieringen en Wieringermeer (N.-H.), Rotterdam en omgeving (Z.-H.), Kromme Rijn-streek en Heuvelrug (U.) en Haarlemmermeer (N.-H.).