‘Checklist tegen staartbijten’

Het slechte imago van de varkenssector ontneemt mij soms mijn werkplezier.De toekomst van de varkenssector in Nederland ligt onder een vergrootglas. Het versterken van het maatschappelijk draagvlak vormt de grootste uitdaging om de sector in Nederland een goede toekomst te kunnen bieden. In de samenleving zijn er zorgen over onder andere de impact op het milieu, geuroverlast, de CO₂ footprint en het dierenwelzijn. Dit alles was de aanleiding voor LNV, POV en andere partijen om samen over de toekomst van de sector na te denken en tot een plan te komen. In 2016 is het actieplan Vitalisering Varkenshouderij van start gegaan. WelzijnscheckVoor wat betreft dierenwelzijn kregen alle EU-lidstaten de opdracht actief toe te werken naar een verbod op het couperen van staartjes. In reactie is in 2019 in het Actieprogramma Vitalisering Varkenshouderij vastgelegd dat routinematig couperen in 2030 beëindigd moet zijn. Als hulpmiddel hiervoor is de Welzijnscheck opgesteld, een managementtool om de gezondheid en het welzijn van varkens te verbeteren. Het is de bedoeling dat de checklist jaarlijks ingevuld wordt door de varkenshouder, samen met diens voerspecialist en/of dierenarts.In eerste instantie zag ik hier niet zo veel toegevoegde waarde. Ik zag vooral de extra tijdrovende administratie, waarbij de kans bestaat dat de lijst even snel ingevuld wordt, omdat dit door de IKB-instanties gecontroleerd wordt en niet omdat dit tot nieuwe inzichten in de bedrijfsvoering zal leiden. Maar ik heb mijn mening bijgesteld.Slechte imago varkenssectorIn onze samenleving staan mensen snel klaar met kritiek op dierenwelzijn. Door gebrek aan inzicht is dat nogal eens onterecht, iets waartegen varkenshouders zich keer op keer moeten verdedigen. Ook ik als dierenarts heb met het slechte imago van de varkenssector te maken. Het ontneemt mij soms mijn werkplezier. Het is belangrijk die kritiek naast je neer te kunnen leggen, te kunnen laten zien en uit te kunnen leggen hoe het er werkelijk aan toe gaat. Hoe goed varkenshouders voor hun dieren zorgen. Maar het is ook belangrijk niet je ogen te sluiten voor zaken die verbeterd kunnen worden. Want er gaat heel veel goed, maar op sommige bedrijven is het helaas nog niet altijd in orde. Een gezond en tevreden dier vormt de basis voor de beste resultatenWe zien het staartbijten nog te vaak. Het is een ingewikkeld probleem. Op sommige bedrijven is duidelijk waar verbetering nodig is, maar nogal eens is er werkelijk alles aan gedaan om staartbijten te voorkomen. Als een big op de ene of andere manier niet lekker in zijn vel zit, kan het bijten al ontstaan. Een gezond en tevreden dier vormt de basis voor de beste resultaten. Hokbezetting, verrijkingsmateriaal, gezondheid, verzorging, klimaat, voeding, er zijn vele factoren die allemaal moeten kloppen. Goed bespreekbaar makenNu heb ik niet de illusie dat wanneer alle antwoorden van de checklist ‘groen’ zijn, het staartbijten nooit meer voor zal komen. Maar wanneer we de tijd nemen om alle risicofactoren goed bespreekbaar te maken, kan dat zeker leiden tot meer inzicht in de gezondheid en het welzijn van varkens. En dat is toch weer een mooie stap vooruit!