CBS: stikstofuitstoot uit dierlijke mest op plafond, fosfaat blijft te hoog
Neeroeteren (B) - Bart en Rudy van den Hout, reportage melkveebedrijf.
De stikstofuitscheiding uit dierlijke mest is in 2025 gedaald tot het wettelijk vastgestelde plafond, terwijl de fosfaatuitscheiding nog altijd boven de toegestane norm ligt. Dat blijkt uit voorlopige cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
In totaal scheidden Nederlandse landbouwhuisdieren in 2025 440 miljoen kilogram stikstof uit via mest. Dat is een daling van 2 procent ten opzichte van 2024 en vrijwel gelijk aan het productieplafond van 440 miljoen kilogram dat sinds 2025 geldt.
Ook de fosfaatuitscheiding nam af. Met 142 miljoen kilogram lag deze 4 procent lager dan een jaar eerder. Daarmee blijft de sector echter nog boven het aangescherpte fosfaatplafond van 135 miljoen kilogram. Om volledig aan de norm te voldoen, is een daling van 8 procent ten opzichte van 2024 nodig.
Melkveehouderij grootste bijdrage
De rundveesector blijft verantwoordelijk voor het grootste deel van de mestproductie. Runderen scheidden in 2025 ruim 292 miljoen kilogram stikstof uit, waarvan melkkoeien en bijbehorend jongvee goed waren voor circa 260 miljoen kilogram. De stikstofuitscheiding van rundvee daalde met 2 procent ten opzichte van een jaar eerder.
Volgens het CBS zet daarmee een langere trend door. Sinds het afschaffen van het melkquotum in 2015 nam de melkveestapel aanvankelijk toe, waardoor ook de mestproductie groeide. Vanaf 2017 zorgden maatregelen om de veestapel te verkleinen, gecombineerd met voer met een lager stikstofgehalte, voor een afname van de stikstofuitscheiding. Sinds 2017 is deze met ongeveer 14 procent gedaald.
Minder dieren, minder mest
Ook in de varkens- en pluimveesector daalde de stikstofuitscheiding. Varkens produceerden in 2025 77,7 miljoen kilogram stikstof, een afname van 3 procent. Bij pluimvee daalde de uitscheiding met 1 procent naar 48,1 miljoen kilogram. Ook de categorie overig vee, waaronder vleesrunderen, paarden, pony’s, schapen en geiten, liet een lichte daling zien.
Fosfaat blijft aandachtspunt
Hoewel ook de fosfaatuitscheiding al jaren afneemt, is het doel nog niet bereikt. Sinds 2015 is de totale fosfaatproductie met ruim 21 procent gedaald: van 180 miljoen kilogram naar 142 miljoen kilogram in 2025.
De melkveesector was met 75 miljoen kilogram verantwoordelijk voor ruim de helft van de totale fosfaatuitscheiding. Dat is 3 procent minder dan in 2024. De varkenssector realiseerde een daling van 7 procent, terwijl pluimvee 4 procent minder fosfaat produceerde. Samen waren deze sectoren goed voor ongeveer 50 miljoen kilogram fosfaat. Ook de fosfaatuitscheiding van overige diersoorten daalde en kwam uit op ongeveer 16 miljoen kilogram.
