Burgerij laat zich niet commanderen

In Wageningen was vorige week het congres Voedsel Anders. Een enorm interessante bijeenkomst van allerlei wetenschappers, lobbyisten, burgers en ook boeren, die één ding gemeen hebben: ze zijn bezorgd.Ze trekken zich het lot aan van de natuur, de bodemvruchtbaarheid, de biodiversiteit, de landbouw, de voedselvoorziening en de hele mensheid.Een van de 'keynote speakers' was een jonge Engelse boerin. Zij sprak met overgave over haar bedrijfje, waar ze vier Jersey-koeien houdt en wat varkens. Ze verbouwt er ook groente. Ze ziet in haar manier van leven met 'lokale kringlopen' dé oplossing voor alle problemen in de wereld. "Wij willen de ruggengraat zijn van de voedselzekerheid in Europa", riep ze gepassioneerd uit.Maar toen kwam het: de grondprijzen zijn te hoog om op haar manier te kunnen boeren. En dus vraagt, nee éist ze ondersteuning van de Europese Unie. "Wij willen boer zijn! Het is extreem belangrijk wat we doen. Het voedsel- en hongerprobleem hangt van ons af. Help ons!"'Niemand heeft ons gevraagd om boer te worden.'Je hoort deze bijna wanhopige redenering vaker in boerenkring, ook van grotere boeren. Het is ook in wezen het verhaal van de demonstrerende Franse veehouders: 'Beste burgers, jullie hebben ons nodig, dus eisen wij jullie steun.'Jaren geleden had ex-minister Cees Veerman daar een zeer ontnuchterend antwoord op: "Niemand heeft ons gevraagd om boer te worden", zei hij tegen boze melkveehouders die uit onvrede over lage prijzen melk weggooiden. Deze uitspraak geldt ook nu nog. Voor sommige bevlogen types is dat nog steeds slikken.