Brandpreventie: ‘Kijk naar elektra in de stal’

Een stal is nooit 100% brandveilig te krijgen, maar veehouders kunnen nog veel doen aan preventie. Dat zegt Edwin Oosterom, specialist brandveiligheidszorg van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden.Afgelopen maandagavond (20 november) praatte Edwin Oosterom varkens- en pluimveehouders in Barneveld tijdens een themacafé bij over brandveiligheid. Oosterom: “De grootste risico’s op dit gebied liggen vooral bij de elektrische onderdelen en bij onderhoudswerkzaamheden in stallen. Er hoeft zich maar de juiste hoeveelheid gas in een gierkelder op te houden en een vonkje van het lassen zet de stal in brand.”Veehouders kunnen nog veel doen aan brandpreventie, zegt Edwin Oosterom, specialist brandveiligheidszorg van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden. Belangrijke preventietip volgens Oosterom: kijk kritisch naar de elektra in een stal. - Foto: Michel ZoeterWaar moeten veehouders met bestaande stallen naar kijken?“De elektriciteit. De meeste stallen zijn 10, 20 of 30 jaar oud, er zijn maar weinig veehouders die er zelf aan denken om de bekabeling te controleren of zelfs maar te vervangen. Ook wordt er gemakkelijk geklust; een extra stopcontact is zó zelf aangelegd en er komt steeds meer elektronische apparatuur in de stallen.”Speelt dat niet ook met nieuwe stallen?“Voor nieuwe stallen komen meer eisen voor maatregelen om risico’s te verkleinen. Bijvoorbeeld het elke 5 jaar controleren van de elektrische installaties en bekabeling.”‘Er wordt nog volop pur gebruikt. Dat spul brandt zó snel dat wij eigenlijk alleen nog maar belendende stallen kunnen redden’ Bij recente branden in varkensstallen lijken luchtwassers en de centrale afzuiging een rol te spelen. Hoe ziet u dat?“Exacte gegevens over het ontstaan van brand in de luchtwasser zijn er niet. De luchtwasser en centrale afzuiging zijn zelf vermoedelijk niet dé oorzaak, maar er is wél veel winst te behalen op de isolatie. Er wordt nog volop pur gebruikt. Dat spul brandt zo snel dat wij eigenlijk alleen nog maar belendende stallen kunnen redden. Tegenwoordig worden er steeds meer dakpanelen van pir toegepast, daarvan is de brandvoortplanting langzamer dan bij pur. Echter, beide producten dragen wel bij aan een brand. Daar mogen bij nieuwbouw wel meer eisen aan gesteld worden.”‘Als dieren een brand al overleven, dan moeten ze vaak afgemaakt worden omdat ze rook hebben ingeademd’Wakker Dier pleit voor sprinklers in stallen om de gevolgen van brand voor dieren te verminderen. Is dat een oplossing?“Een sprinklerinstallatie beheerst de brand. Daarmee kan het gebouw zelf wel behouden worden, maar een sprinkler redt dieren niet. In de meeste gevallen sterven varkens en kippen door de rookontwikkeling. Voordat een sprinkler geactiveerd wordt, is er vaak al veel rookontwikkeling. Als dieren een brand al overleven, dan moeten ze vaak afgemaakt worden omrdat ze rook hebben ingeademd.”‘Ik zie dat jonge ondernemers zich meer bewust zijn van risico’s op en rond hun bedrijf en daar ook aan willen werken’Kan de brandweer een rol spelen bij de bouw van nieuwe stallen?“De brandweer is betrokken bij de ontwikkeling van nieuwe normen over de brandveiligheid van grote veestallen en werken samen met onder andere LTO, dierenbescherming en verzekeraars aan het ‘actieplan brandveiligheid’. Meedenken bij de bouw van stallen is lastiger, dat ligt bij allerlei verschillende adviesbureaus. Wat ik wel zie is dat jonge ondernemers zich meer bewust zijn van risico’s op en rond hun bedrijf en daar aan willen werken. Als ze aan de bel trekken, wil de brandweer zeker meedenken.”