‘Bosbranden hebben impact’

De bosbranden in de Amazone zijn niet alleen schadelijk voor natuur en klimaat, maar ook een risico voor de Nederlandse veehouderij.Tropische bosbranden en de Amazone zijn nog nooit zoveel in het nieuws geweest als afgelopen zomer. Zelfs de G7 vergaderde erover.Nu zijn bosbranden op zich niks nieuws. Er woeden wereldwijd tienduizenden branden alleen al door blikseminslag. Ook kunstmatige branden zijn niks nieuws. Inheemse bosbewoners branden van oudsher periodiek stukken bos af voor zogeheten ‘shifting cultivation’. En veel veehouders in Afrika en Zuid-Amerika steken savannen in de fik om vers gras voor hun vee te krijgen. Op tv kon je zien dat veel ‘bosbranden’ in feite savannnebranden waren. Omvang branden neemt toeWel nieuw was de toename van aantal en omvang van de branden. Plus dat er meer branden voorkwamen in de Amazone dan in de savannen (Cerrado), terwijl het niet eens een droog El Niño-jaar was. Hoe kwam dat?Door langere droge seizoenen als gevolg van klimaatverandering;Doordat de president van Brazilië de Amazone en haar inheemse bewoners welhaast vogelvrij had verklaard.Ook nieuw waren de enorme branden in Siberië, deels door langdurige droogte, deels doordat houtkappers rookgordijnen aanlegden rond hun illegale kap. Brand in Amazone-gebied. - Foto: ANPSchadelijkheid van brandenHoe schadelijk zijn deze branden? De Franse president Macron en anderen sloegen de plank mis met hun alarm over ‘de longen van de wereld’, zoals deze krant terecht opmerkte. Een volgroeid bos verbruikt namelijk bijna net zoveel zuurstof als het produceert. Maar landbouwpercelen zijn eigenlijk net zo min longen. Ze produceren weliswaar veel meer zuurstof dan volgroeid bos, maar zodra het geproduceerde voedsel of veevoer wordt geconsumeerd, wordt ongeveer net zoveel zuurstof verbruikt. Nog los van het zuurstofverbruik dat samenhangt met kunstmest en diesel.Wat zijn dan wel grote schadeposten? Dat zijn: versterking van het broeikaseffect door CO₂ uit verbrande bomen, wortels en organische stof;verlies van biodiversiteit;verstoring van waterkringlopen en neerslagpatronen. Heeft Nederland invloed op de bosbranden? Ja, vooral door import van soja(meel), maar ook van palmolie en –pitten uit Zuidoost-Azië. De pluimveehouderij gebruikt de meeste sojameel, gevolgd door de melkveehouderij en de varkenshouderij. Die soja komt weliswaar meer uit de Cerrado dan uit de Amazone, maar sojaboeren verjagen niet zelden veehouders, die vervolgens het regenwoud intrekken. De Commissie Grondgebondenheid heeft vorig jaar aanbevolen dat de melkveehouderij in 2025 twee derde minder soja en palmpitten van buiten de EU gebruikt. Misschien moet dat versneld, want zuivel wordt al geassocieerd met bosbranden, en straks ook met orang-oetans die moeten wijken voor oliepalmen. Voor de pluimveehouderij is zo’n stap terug een stuk lastiger.